آغاز سال 1399 مبارک باد.

 

گرامیداشت میلاد باسعادت حضرت فاطمه (س) و روزمادر ـ پایه اول

 

گرامیداشت یوم ا... 22 بهمن ـ پایه اول

 

کارگاه دست سازه های آموزشی پایه اول ـ دبستان پسرانه شهیدباهنر ـ بهمن 98

 

آموزش حل مسائل برای اولین بار در کلاس ـ پایه اول

اهداف :
1- حل مسائل کلامی با استفاده از راهبرد رسم شکل
2- حل مسائل کلامی تفریق با استفاده از محور اعداد
روش تدریس :
* داستانی از جمع بیان کرده و از دانش آموزان بخواهید حاصل جمع را با استفاده از دگمه یا چینه ...  نشان دهند ، و درستی آن را با استفاده از انگشتان دست آزمایش کنند . از دانش آموزان بخواهید همزمان با بیان شما از وسایل که در اختیار دارند استفاده کنند برای مثال وقتی شما می گویید 4 اردک در آب بودند آنها باید 4 تا از اشیاء را روی میز به جای اردک ها قرار دهند.
** به صفحه آغازین برگشته با توجه به تصویر، مسائل کلامی مهم بیان کرده و از دانش آموزان با استفاده از چینه یا اشیاء دیگر حاصل جمع را به دست آورده و متناظر با آن یک جمع بنویسید
*** در انجام فعالیت کتاب دانش آموزان پایه سعی کنند متنی را خودشان بخوانند و آن چه که درک کردند را برای شما بیان کنند سپس بدان بپردازند .
آن ها می توانند با رسم شکل جواب رابه دست آورند و با محور اعداد درستی کار خود را بررسی کنند و یا محور اعداد مسئله را پاسخ دهند و درستی کار خود را بارسم شکل نشان دهند .

 

حل مسائل کلامی مربوط به تفریق ـ پایه اول

1ـ   حل مسائل کلامی مربوط به تفریق با استفاده از راهبرد رسم شکل
2-    حل مسائل کلامی مربوط به تفریق با استفاد از محور اعداد
روش تدریس :
* برای دانش آموزان مسائل کلامی مربوط به تمرین را بیان کرده و از آن ها بخواهید با استفاده از اشیاء ملموس آن را مدل سازی کرده و تمرین را به دست آورند .
** با استفاد از تصویر آغازین بخش مسائل کلامی تفریق را مطرح کنید و از دانش آموزان با استفاده از اشیاء‌ ملموس آن را مدلسازی کنند و با نوشتن یک عبارت تفریق کار خود را کامل کنند .
*** از دانش آموزان بخواهید متن هر سوال را بخوانند و به کلام خود آن را خلاصه وبیان کنند سپس با رسم شکل به حل مسئله بپردازند وپاسخ را به دست آورند و با کمک محور اعداد درستی یا نادرستی جواب خود را بررسی کنند هم چنین آن ها می توانند عدد پاسخ را به دست آورند وبا رسم شکل درستی کار خود را بررسی نمایند .

توصیه های آموزشی  :
1- با توجه به نوع قلم استفاده شده برای صورت مسئله ها خواندن متن مسئله را بر عهده دانش آموز بگذارید  فراموش نکنید خواندن و درک صورت مسئله بخش بسیار مهمی از فرایند حل مسئله در کلاس اول ابتدایی است.
 لذا آنها باید با مهارت صورت مسئله را بخوانند و درک کنند .
2- به روش های دیگری که تا کنون در کتاب مطرح شده نیز توجه کنید در صورتی که دانش آموز برای حل مسئله از آن روش ها استفاده کرد راه حل او را بها دهید و تشویق کنید .
3- نوشتن عبارت تفریق برای این مسئله فعلاً ضروری نیست تنها بیان پاسخ مسئله کافی است .

 

توصیه های آموزشی برای حل مسئله ـ پایه اول

توصیه های آموزشی :‌

1-    درک و فهم صورت مسئله بخش مهمی از فرایند حل مسئله است این فرایند وقتی تکمیل می شود که دانش آموزان پس از خواندن مسئله آن را با عبارات و کلا م خودشان بیان کنند .

2-    می توانید از دانش آموزان بخواهید صورت مسئله ها را خودشان تغییر دهند و آن را حل کنید

3-    به نوع راه حل ها مثل استفاده از انگشتان دست ، استفاده از چینه یا اشیاء دیگر و یا سایر مواردی که تا کنون با آن ها آشنا شده اند در کنار استفاده از رسم شکل و عدد توجه کنید.

4-     در این صفحه فرض بر آن است که دانش آموزان توانایی خواندن را پیدا کرده اند و می توانند متن کتاب را بخوانند قسمت هایی که باید توسط دانش آموزان خوانده شود از نوع قلمی استفاده شده است که در کتاب بخوانیم و بنویسیم ( فارسی ) می بینند.

5-    نوشتن یک عبارت جمع برای این شکل ها ضروری نیست پیدا کردن پاسخ مسئله به روش های مطرح شده کفایت می کند.

 

51 نوع املا برای دانش آموزان ( پایه اول)

 

1- کامل کردن جمله برای تقویت املا : چند جمله روی تابلو ی کلاس نوشته می شود به طوری که جای یک کلمه در جمله خالی باشد سپس تعدادی کلمه که یکی از آن ها،جمله ناقص را کامل می کند روی تابلو نوشته می شود و دانش آموزان می بایست کلمه درست را انتخاب نموده وجای خالی بنویسند.

2-املای کارت کلمات :که شامل خود کلمه ، معنی کلمه ، مخالف و هم خانواده ی همان  واژه روی آن نوشته شده است را در اختیار گروه ها قرار می دهیم تا با توجه به جمله واژه ی مناسب را از بین کارت ها پیدا کند و در جای خالی قرار دهد در این فعالیت از کسانی که در نوشتن این کلمات اشکال دارند استفاده شود و در پایان به گروه ها امتیاز داده شود .

3-املا ی معمولی :یا تقریری که در همه کلاسها گفته می شود.

4- بازی املایی ( نصف دیگرم کجاست ) : این فعالیت به صورت فردی یا گروهی انجام می گیرد . معلم جمله ای را انتخاب می کند و آن را کلمه کلمه روی کارت می نویسد و بین گروه ها تقسیم می کند سپس جمله را روی تابلو می نویسد و از هر گروه می خواهد کارت مربوط به جمله را  روی تابلو نصب کند هر گروهی که سریع تر انجام دهد برنده می شود .

5- مسابقه ی املا روی تابلو : معلم کلمه یا جمله ی کوتاه را بیان می کند هر گروهی که زودتر آن را روی تابلو یا دفتر بنویسد امتیاز می گیرد.

6 – املای مشارکتی :

الف ) دانش آموزان به گروه های 2 یا 3 نفره تقسیم می شوند آنها باید یک دفتر داشته باشند و یک خط متنی را که معلم می گوید بنویسند امتیاز حاصل به گروه تعلق می گیرد ( اگر روی ورقه بنویسند می توانند درپوشه ی گروهی قرار دهند )

ب ) دانش آموزان در گروه های سه نفره تقسیم می شوند و سپس یک نفر گوینده می شود دانش آموز دیگرهم به عنوان نویسنده و یکی دیگر  هم به عنوان ناظر انتخاب می شود که در ضمن نوشتن ناظر به نویسنده کمک می کند .

7 -املای سنتی : املا به صورت خطابه ای به دانش آموزان گفته می شود و تصحیح توسط معلم یا دانش آموزان صورت می گیرد .

8- تهیه ی متن ازغلط های املایی دانش آموزان :  این فعالیت را می توان هر ماه یکبار اجرا نمود.از میان کلماتی که دانش آموزان درمتون املایی درطول یک ماه غلط داشته اند ، متن املایی جدیدی فراهم کرد  و به کلمات درست آن نمره اختصاص داد.

9-املای تصویری : از دانش آموزان خواسته شود تصویر درس را به صورت گروهی تهیه کنند و کلمات مهم همان درس را به صورت پراکنده در اطراف تصویر بنویسند به طوری که از دور خوانده شود بعد تصویر   روی تابلو چسبانده شود و به طورتصادفی از دانش آموزان خواسته شود تا کلمات را بخوانند و در دفتر بنویسند.

10-بازی با کلمات : کلمات جدید درس را روی مقوا نوشته شود و در طرف دیگر مقوا کلمات هم معنی ، مخالف یا هم خانواده درج شود از این کارت ها برای بازی های گروهی یا فردی ، تقویت سرعت خواندن در کلمات ، کامل کردن جمله ، ساختن جمله ، شمردن کلمه در جمله و تمرین و تکرار کلمه استفاده می شود .

11- استفاده از برید ه های روزنامه : هر گروهی چند ورق روزنامه یا مجله را با خود به کلاس بیاورند سپس از آن ها خواسته شود تا کلمات جدید درس را پیدا کنند و یا با قیچی آن را ببرند و دردفتر بچسبانند و جملات جدید بسازند. هر گروهی که جملات طولانی تر بسازد امتیاز بیش تری خواهد گرفت .

12-ساختن متن با کلمات مشخص : معلم چند کلمه می گوید یا روی تابلو می نویسد و از دانش آموزان می خواهد به صورت فردی یا گروهی متن املا بسازند و در زمانی دیگر از همان متن به یک دیگر املا بگویند .

13-املای بدون نقطه : متنی که  از قبل آماده شده به تعداد گروه ها کپی گرفته شود به طوری که درآن متن نقطه های موجود درکلمات حذف شوند سپس از دانش آموزان خواسته شود تا متن را نقطه گذاری کنند .

14- املای تلفیقی : گفتن املای تلفیقی از کلمات مهم تمام مواد درسی به صورت یک داستان کوتاه که از قبل تعیین شده باشد به طوری که در بچه ها ایجاد رغبت و علاقه کرده تا فرا گیران ضمن نوشتن املا علاقمند به جملات بعدی شوند .

15-املای جمله نویسی : معلم 20 کلمه از متن درس را انتخاب کرده روی تابلو می نویسد و از بچه ها می خواهد با هرکدام یک جمله بنویسند بعد از تصحیح املا با انتخاب معلم چند نفر جملات خود را برای دیگران می خوانند .

16- پیدا کردن کلمات پنهان : آموزگار چند حرف را بنویسد و زیر چند کتاب پنهان کند و از بچه ها بخواهد تا آن ها را پیدا کنند و در دفتربنویسند.

17- املا به صورت نقاشی : درزنگ نقاشی در دفتر نقاشی یا املا یک نقاشی بکشند بعد درزنگ املا روی نقاشی کلمات مربوط به تصویر را می نویسند یا درکنار نقاشی املا بنویسند .

18-خواندن املا به صورت گروهی : هریک از دانش آموزان جمله ای را از متن برای کل کلاس می خواند  و همگی از آن املا می نویسند .

19- املای حفظی : معلم متنی را در اختیار بچه ها قرار می دهد بعد در زنگ املا از آن ها می خواهد هر چه به یاد دارند بنویسند .

20-املا از طریق تجزیه کلمات : چند جمله به دانش آموزان داده می شود و در پایین صفحه جدولی رسم گردد تا آنها کلماتی را که در آنها دچاراشکال هستند به صورت حرف به حرف درجدول بنویسند .

21-املای کامل کردنی :

الف ) متنی آماده شود و جلوی کلمات کلیدی فضایی خالی قرار گیرد سپس از بچه ها خواسته شود تا هم معنی یا هم خانواده ی آن کلمات را بنویسد.

ب ) معلم می تواند کلمات تازه و سخت را  از متن املا حذف کرده  و پس از گفتن املا کلمات حذف شده را روی تابلو بنویسد و از بچه هابخواهد تا کلمات را با خودکار قرمز یا مدادقرمز در جای مناسب خود قرار دهند.

پ ) به تعداد دانش آموزان متنی را کپی کنید به طوری که چند کلمه که دارای ارزش املایی است به صورت جای خالی در متن قرار گیرد آن گاهمعلم متن اصلی را بخواند و از بچه ها بخواهد تا جاهای خالی را پرکند .

ت ) 20 کلمه انتخاب شود به صورت نامنظم در بالای صفحه نوشته شود بعد متن املا را پایین آن نوشته این 20 کلمه خالی گذاشته شود .بعد متن املا به وسیله ی معلم خوانده می شود پس از تلفظ کلمه ی مورد نظر معلم به دانش آموزان توصیه می کند کلمه ی مورد نظر را از کلماتبالا ی صفحه پیدا کند و در جای خالی بنویسد .

 22- املای آهنگین : بعضی از جملات را با صدای افراد مختلف ازنظرریتم و آهنگ بیان و تکرار کرده تا نوشتن املا برای آنها دلچسب شود .

23- املای آبی : درظرفی پر از آب از دانش آموزان خواسته شود تا با انگشت کلماتی را که دیکته می کنید بنویسند .

24-کامل کردن املا با کمک حافظه : املایی به صورت متن تهیه گردد  حدود 20 کلمه را که ارزش املایی دارند به صورت جای خالی در متن در نظر گرفته شود بعد بچه ها با کمک دانش خودشان کلمات را جایگزین کنند .

25– املای ذهنی : متن املا بین گروه ها توزیع شود بعد از چند دقیقه مطالعه جمع آوری گردد بعد از آن ها خواسته شود تا کلماتی که درذهنشان باقی مانده است را روی دفتر بنویسند.

26- نوشتن املا به وسیله ی آب : یک ظرف خالی مایع ظرفشویی یا بطری نوشابه پر از آب شود و از بچه ها خواسته شود درحیاط مدرسه یا منزل به وسیله ی آب بر روی زمین بنویسند .

27-املای پرده ای : بین تابلوی کلاس ودانش آموزان پرده ای نصب شود معلم از روی متن می خواند بچه ها روی تابلو می نویسند در پایان پرده را کنار زده دانش آموزان املای خودشان را به کمک معلم از روی تابلو تصحیح کنند .

28- املای یاد سپاری : املای حفظی در ماه های آخر سال توصیه می شود در این زمان دانش آموزان از لحاظ قدرت تفکر و یادسپاری مطالب توانمند تر شده اند و می توانند مطالب فراوانی را در حافظه ی خود نگه دارند . از آن ها خواسته شود متن درس را بدون نگاه کردن به کتاب دقیقا” مثل آن بنویسند و بعد از روی کتاب املای خود را تصحیح کنند.

29- کامل کردن متن : معلم از روی متن املا می گوید اما کلماتی را که ارزش املای دارند را نمی گوید تا بچه ها با توجه به متن خوانده شده ی درس و با تکیه بر حافظه آن ها را بنویسند.

30-املا نویسی به کمک فرمانده : به هر دانش آموز 10 کلمه داده شود و آموزگار در حیاط مدرسه به عنوان فرمانده کلمه ای را بلند بگوید تابچه ها از بین کلمات خودشان آن کلمه را پیدا کنند و به فرمانده تحویل دهند .

31- نوشتن املا به کمک آینه : آموزگار متنی را به صورت بر عکس آماده کرده و به بچه ها می دهد تا آن ها به کمک آینه کلمه را پیدا کنند و شکل صحیح آن را بنویسند.

32-املای گروهی روی تابلوی کلاس : یک گروه 4 نفره را پای تابلو آورده و بنا به انتخاب خودشان چشمان یکی از فراگیران را بسته سپس متنی توسط یکی از اعضای گروه خوانده می شود . آن فرد با چشم بسته روی تابلو کلاس می نویسد و دیگر اعضا ی گروه جهت نوشتن حروف و نقطه  و دیگر علائم نگارشی او را راهنمایی می کنند .

33- املای خوشه ای : معلم یک کلمه بگوید واز دانش آموزان بخواهد تا با شنیده این کلمه هر واژه یا عبارتی را که به ذهنشان می رسد بنویسند.

34-املای شمردنی : متن املا روی تابلو نوشته شود و به صورت شمرده شمرده خوانده شود سپس تابلو پاک شود و املا گفته شود .

35- املای رونویسی : کلماتی از متن روی تابلو نوشته شود و به بچه ها یاد آوری گردد هنگام نوشتن املا در صورت برخورد و به یاد نیاوردن آن ها به این کلمات نگاه کنند و شکل صحیح آن را بنویسند.

36 – طبقه بندی کلمات : از بچه ها خواسته شود تا کلماتی را پیدا کنند که حروف معینی داشته باشند مثلا” کلماتی که علامت تشدید دارند .

37- املا به صورت قصه : قصه ای خوانده شود تا آن ها با دقت گوش کنند سپس هر چه از قصه فهمیدند را روی کاغذ بنویسند .

 38- املا به صورت بازی : در موزاییک های کلاس یا حیاط مدرسه جدول حروف الفبا با گچ کشیده شود بعد کلماتی را که از قبل نوشته و درون پاکت قرار داده ایم بین  بچه ها توزیع شود بعد آموزگار کلمات داخل پاکت را می خواند و دانش آموز با پریدن روی حروفی که در خانه هایجدول است کلمه را به معلم نشان می دهد مثلآ کلمه ی قصه که دانش آموز باید روی خانه های ( ق ـ ص ـ ـه ) بپرد و آن کلمه رامشخص کند .

39- املای بی صدا : این املا می تواند بر تقویت هوش دیداری و فضایی دانش آموزان بیفزاید . بچه ها باید ابتدا خوب به لب ها و حرکات صورت نگا ه کنند بعد کلمه یا جمله ی مناسب را بنویسند . و برای فضا نویسی هم معلم کلمه را در فضا بنویسد تا دانش آموز با نگاه به دست معلمکلمه را تشخیص دهد .

40-نوشتن املا با استفاده از خمیر بازی : بچه ها کلمات جدید را که هم صدا یا به شکل های مختلفی نوشته می شوند و یا ارزش املایی دارند را با خمیر بازی می سازدو آن را در ورقه یا دفتر بچسباند و یا با قرار دادن کلمات کنار هم جمله بسازد.

41-املا با قوطی کبریت : روی هریک از شش طرف قوطی کبریت کلماتی نوشته می شود سپس به هر گروه دسته ای از قوطی ها را داده تا با هر دسته از کلمات یک جمله ساخته شود بعد با ارتباط دادن جملات یک متن به دست بیاید .

42-املای دیواری : در قسمتی از دیوار کلاس تابلوی برای کلماتی که ارزش املایی بسیاری دارند درست شود تا یک هفته هم روی دیوار قرار بگیرد تا جلوی دید بچه ها قرار داشته باشد تا این کلمات به حافظه ی آنها برود .

43- املای کاردستی : درزنگ هنر کلمات مشکل را با نخ و سوزن روی پارچه با رنگهای متفاوت بدوزند.

44- املای زنجیره ای : معلم جمله ای را می گوید و از بچه ها می خواهد که با آخرین حرف از جمله ی مورد نظر جمله ی جدیدی بنویسند.

45- املای جدولی : جدولی در اندازه ی بزرگ از کلماتی مهم به صورت تکراری نوشته شود مثلا” کلمه ی معذرت سه بار نوشته شود البته اینکلمات به صورت پراکنده نوشته شود وقتی معلم متن املا را می خواند هرگاه به کلمه ی مورد نظر می رسد توجه بچه ها به جدول نصب شده درکلاس جلب می شود و اظهار می دارد که این کلمه دوبا ر یا سه بار در جدول تکرار شده است .

46- املای صوتی : معلم متنی را روی نوار کاست یا سی دی با صدای رسا ضبط نماید برای تقویت شنوایی بچه ها آن را د رکلاس پخش کند تا بچه ها از آن صدا املا بنویسند.

47-املای خانوادگی : این املا در منزل انجام می شود برای درگیر کردن اولیا با وضعیت تحصیلی فرزندشان می توان املایی را طراحی نمود که بچه ها به کمک اولیا در خانه انجام دهند این کار باعث آگاهی اولیا از وضعیت املای فرزندانشان شده و در یاری رساندن به آنها مثمرثمر است.

48- املای مشترک : متن املا توسط دانش آموز و یکی از افراد خانواده به صورت مشترک نوشته شود و بعبارت دیگر اعضای خانواده به یک دیگر املا می گویند .

49-املای سنگی : با کمک سنگهای ریز و درشت که از قبل شسته و تمیز شده است برای نوشتن کلمات تازه و حتی نوشتن املا توسط بچه ها استفاده می شود.

50-نوشتن املای رنگی : در هر جمله یک کلمه مشخص شود که صدای خاص یا نشانه ی جدیدی داشته باشد مثلا : « ع » از بچه ها خواسته می شود تا وقتی به این نشانه رسیدند آن را با رنگ دیگری بنویسند برا ی تنوع می توان از چند رنگ استفاده کرد یعنی هر بار که به نشانه رسید رنگ را عوض کند.

51- مرتب کردن متن درس : یک متن از کتاب را در هم ریخته کند و از بچه ها خواسته شود تا آن را مرتب کنند و در دفتر بنویسند .

اوقات فراغت دانش آموزان

بدون تردید دانش آموزان هر جامعه،‌ سرمایه های گران بهایی هستند که اگر مورد بی توجهی قرار گیرند برای جامعه مشکلات عدیده ای بوجود می آورند و باید سال ها تاوان ضرر و زیان آنها پرداخته شود. این که یک دانش آموز در مدت تحصیلات ابتدایی تا اخذ دیپلم متوسطه حدود 4 سال از عمر خود را در فراغت به سر می برد واقعیت و حقیقتی است که کمتر بدان توجه شده است. پرکردن اوقات فراغت دانش آموزان در ایام تابستان به صورت یک معضل برای خانواده ها تبدیل شده است. برخی افراد فکر می کنند فراغت برابر با بیکاری است در حالی که اوقات فراغت از جمله زمان های با ارزش زندگی انسان است. دانش آموزان در ایام فراغت می توانند به کارهایی که علاقه دارند بپردازند و تجربیات خوبی به دست آورند. حتی گاهی همین کارهایی که در اوقات فراغت انجام می دهند سبب می شود که مسیر زندگیشان عوض شود. پر کردن ساعات بعد از مدرسه به روشی هدفمند و منظم، از بروز ناهنجاری های اجتماعی به وسیله دانش آموزان پیشگیری می کند. برنامه های بعد از مدرسه باعث رشد مهارتهای اجتماعی و حفظ امنیت دانش آموزان و همچنین موجب اعتماد دانش آموزان نسبت به مدرسه و احساس امنیت در محیط آموزش و پرورش می شود.

ـ استفاده از وقت را باید از دوران کودکی به فرزندان آموخت.

ـ یک دانش آموز در مدت تحصیلات ابتدایی تا اخذ دیپلم متوسطه حدود 4 سال از عمر خود را در فراغت به سر می برد. واقعیتی که کمتر بدان توجه شده است.

ـ پر کردن ساعات بعد از مدرسه به روشی هدفمند و منظم، از بروز ناهنجاری‌های اجتماعی از طریق دانش آموزان پیشگیری می­کند.

ـ در قران کریم نیز توجه به اوقات فراغت جایگاه و آیات زیادی وجود دارد،‌

- خداوند در قران می فرماید هرگاه از امر مهمی فارغ شدی به امر مهم دیگری بپرداز.

ـ کارهایی که دانش آموز در اوقات فراغت انجام می دهند می تواند مسیر زندگی آنها را عوض کند.

ـ در بحث اوقات فراغت و اثرات آن بر بهداشت روانی دانش آموزان باید اشاره کرد که حسن گذران اوقات فراغت تضمین کننده سلامت و بهداشت روانی انسان است.

ـ اشتغال مستمر و بدون وقفه فکری و عملی موجب خستگی جسمی و ذهنی می‌گردد.

ـ رفتن به کلاس های تابستانی آخرین راهکار برای گذراندن اوقات فراغت نیست بلکه  می توان با صرف کمی خلاقیت به برنامه ریزی در این زمینه پرداخت.

ـ گاهی والدین بر سر ثبت نام کلاس های تابستانی برای فرزندان با یکدیگر به مسابقه و رقابت می پردازند و این را هم یکی از عوامل فخر فروشی و تفاخر به دیگران تلقی می کنند .

اوقات فراغت چیست؟

ـ اوقات فراغت زمانی است که دانش آموزان از ارائه تکالیف اجباری برای مدرسه و پیروی از برنامه روزمره سال تحصیلی فراغت می یابند و فرصتی است برای سرگرم شدن، تفریح کردن و لذت بردن که متعلق به آنان است و از این رو باید به کارهایی بپردازند که به آن ها علاقمندند و همچنین پوشش دهنده برای نیازهای جسمانی و روانشناختی آنهاست.

اوقات فراغت از نگاه اسلام

همان اندازه که انسان، به رعایت الگوهای دینی تعهد دارد، در برابر توجه به اوقات فراغت نیزمسئول است. بنابراین، هر مسلمانی وظیفه دارد اهمیت این مقوله را از یاد نبرد و از ظرفیت های سازمانی به بهترین شکل بهره برداری کند. پیامبر(ص) در این باره می فرماید: «بیشترمردم در دو خصلت دچار گمراهی و ضلالت هستند. یکی درباره سلامت و صحت دیگری، در زمینه فراغت». حضرت علی(ع) به ابوذر فرمود: ای اباذر، بسیاری از مردم درباره دو نعمت زیانکارند و از آن قدردانی نمی کنند که تندرستی و فراغت است.

امام رضا(ع) فرمودند: کوشش کنید اوقات خودرا به چهارقسمت کنید: قسمتی برای عبادت و خلوت با خدا، قسمتی برای تامین معاش، قسمتی برای مصاحبت با برادران مورد اعتماد وکسانیکه شما را به عیوبتان واقف میسازند و در باطن نسبت به شما خلوص و صفا دارند و قسمتی را نیز به تفریح و لذایذ خود اختصاص دهید و از مسرت و نشاط ساعات تفریح نیروی انجام وظایف و ساعات دیگر را تامین کنید.

در قران کریم نیز توجه به اوقات فراغت جایگاه خاص داشته و درباره موضوع فراغت در قران آیات زیادی وجود دارد،‌ تا جایی که خداوند در این خصوص در قران می فرماید: «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ» که به معنای آن است که هرگاه از امر مهمی فارغ شدی به امر مهم دیگری بپرداز.

لزوم توجه به اوقات فراغت دانش آموزان

پرکردن اوقات فراغت دانش آموزان در ایام تابستان به یک معضل برای خانواده ها تبدیل شده است. برخی افراد فکر می کنند فراغت برابر با بیکاری است در حالی که اوقات فراغت از جمله زمان های با ارزش زندگی انسان است. دانش آموزان در ایام فراغت می توانند به کارهایی که علاقه دارند بپردازند و تجربیات خوبی به دست آورند. حتی گاهی همین کارهایی که در اوقات فراغت انجام می دهند سبب می شود که مسیر زندگیشان عوض شود.

برخی ازمهم ترین نکاتی که باید در تنظیم اوقات فراغت به آن ها توجه کرد:

ورزش را فراموش نکنید

یکی از مهم ترین بخش های هر برنامه فراغت خصوصاً برای کودکان، پرداختن به فعالیت های جسمی به ویژه ورزش کردن است. کودکان برای بهبود فرآیند تحول روان شناختی و جسمانی خود به تحرک و فعالیت نیاز دارند. همچنین ورزش می تواند به پیشگیری از ابتلا به اختلال های روانشناختی خصوصاً اضطراب یا افسردگی منجر شود و گرایش به رفتارهای نامطلوبی همچون اعتیاد را در بزرگسالی می کاهد.

زمانی برای باهم بودن

همواره نیازی نیست که برای ایجاد نشاط و تحرک در کودک هزینه ای اختصاص دهید گاهی بردن کودک به نزدیک ترین فضای سبز نیز می تواند فرصتی نشاط آور و لذت بخش را برای کودک فراهم سازد. به خصوص این که در این زمان کودک می تواند لحظات خوبی را در کنار والدین سپری کند و با آن ها به تفریح و بازی بپردازد. البته این موضوع به آن معنا نیست که کودک دیگر از یک برنامه ورزشی منظم و تحت نظارت مربی ماهر در آن حوزه بی نیاز است.

تقویت فرهنگ کتابخوانی

خواندن کتاب، مجله و روزنامه را به عادتی برای کودک تبدیل کنید. با او به خرید بروید وبا مشارکت یکدیگر کتاب های مورد علاقه اش را تهیه یا او را در یک کتابخانه عضو کنید. مطالعه در حوزه های مختلف می تواند برای کودک فواید آموزشی بسیاری را فراهم آورد. همچنین او را برای شرایط و انتخاب های آینده آماده می سازد و مهارت های تحصیلیاش را تحت الشعاع قرار می دهد.

تقویت اوقات فراغت در منزل

یکی از مهم ترین مسائلی که باید در نظر داشته باشید انجام فعالیت هایی در جمع خانوادگی است. بنابراین کمک کردن در آشپزی، انجام بازی های خانوادگی یا تماشای یک برنامه تلویزیونی به طور دسته جمعی را فراموش نکنید.فرصت هایی برای دیدار با اقوام و تحکیم سنت های خانوادگی نیز برای کودک فراهم آورید. این ایام بهترین زمان برای مشارکت کودک در مسئولیت‌های خانه است، می توانید با تعیین پاداش برای انجام کارهایی که مدنظرتان است او را برای پذیرفتن نقش های آتی درزندگی آماده سازید.

تعامل با همسالان

تعامل کودک با همسالان را نیز می توان از طریق شرکت در بازی ها یا ورزش های گروهی و یا احیانا شرکت در اردوهای مخصوص مدرسه در فصل تابستان امکان پذیر ساخت.ارتباط با دیگر کودکان تجارب مفید و ضروری را برای مدیریت زندگی اجتماعی به کودک می آموزد.

شرکت در مجالس معنوی

شرکت در مجالس معنوی و مراجعه به مکان های مذهبی را در برنامه کودک لحاظ کنید پژوهش های بسیاری تاکید دارند که چنانچه کودکان با آداب مذهبی ارتباط خوبی برقرار سازند در نوجوانی و بزرگ سالی کمتر دچار آسیب های اجتماعی خواهند شد.

( تهیه کنندگان :سیده بتول موسوی ، فاطمه نساء مهیمنی و آذر عسکری دمق )

ساخت کفش دوزک

((  به نام آنکه جان پروانه اوست ))

نام طرح:
ساخت کفش دوزک
 

اهداف:

•  استفاده از پرگار و تمرین جهت رسم دایره
• استفاده از گونیا برای رسم مستطیل
• آموزش کسر و مفهوم نیم
• تمرین میلی متر و سانتی متر
• افزایش مهارت استفاده از قیچی و چسب
• تمرین تقارن و مفهوم خط تقارن
• شکوفایی خلاقیت
   

 
روش انجام کار:
برای انجام این فعالیت ابتدا بر روی مقوای قرمز رنگ دایره ای به شعاع 6 سانتی متر و روی مقوای سیاه رنگ دایره ای به شعاع 3 سانتی متررسم می کنیم.در ادامه بوسیله ی گونیا یک مستطیل به طول12 و عرض4 سانتی متر رسم کرده و اشکال رسم شده را با دقت برش می زنیم.سپس دایره ی قرمز  و مشکی رنگ را به دو نیم تقسیم کرده و برش می زنیم. با این کارضمن یاد آوری مفهوم قطر، کسر   ( نیم ) را به بچه ها آموزش می دهیم. در ادامه دو نیم دایره ی قرمز را به صورت عدد 8 کنار هم قرار داده و یک نیم دایره مشکی را به عنوان سر کفش دوزک روی آن ها می چسبانیم و قسمت مستطیل شکل را بالای نیم دایره قرمز و نیم دایره مشکی بطوری می چسبانیم که وسط دو نیم دایره قرمز را پر کند و بدن کفش دوزک شکل بگیرد. ادامه ی کار بر عهده ی دانش آموزان است که با سلیقه ی خود خال ها، شاخک ها را بچسبانند و کفش دوزک خود را کامل کند.

 

تهیه کنندگان:
مهدی زنده بودی – لیلا اسکندری

 

انواع لحن در زبان فارسی

انواع لحن در زبان فارسی

لحن:
یعنی آواز خوش و موزون، نوا، کشیدن صدا یا اجتماع حالت های صداهای مختلف. (دهخدا). لحن، نحوه خواندن و بیان کردن جملات است با توجه به شرایط موجود و فضای حاکم بر جمله وکلّ متن. باید دانست که به هنگام ادا کردن متن و به لفظ در آوردن آن، نه تنها هر متن، لحن خاصّ خودرا –اعم از طنز یا جد- می طلبد، بلکه هر بند وهر جمله نیز به تنهایی لحن خودرا دارد وممکن است در هر بند انواع واقسام لحن ها وحالات به کار گرفته شود ودر کنار این موارد در هر جمله، هر کلمه نیز می تواند شکل وآوای خاصّ خود را داشته باشد؛ به عنوان مثال در شعر ها، قافیه ها وردیف ها در انواع مختلف، آواهای متفاوت وتلفّظ های گوناگون را می طلبند ویا ممکن است تأکید شاعر یا نویسنده در هر جمله کوتاه روی کلمه ای خاص باشد که با رعایت لحن کامل وعلائم نگارشی واحوال نویسنده شکل خاصّی به خود می گیرد.

انواع لحن وآهنگ های کلّی زبان فارسی را می توان عبارت از موارد زیر دانست:

لحن ستایشی:

ستایش مخصوص خداوند است وشاعر یا نویسنده خداوند را در آن به خاطر آفرینش بی همتا ،قدرت بی نظیر والطاف فراوانش می ستاید. در این هنگام خواننده نیز باید خود را موجودی از آفریده های او بداندکه تسلیم او وشاکر بخشش ها و آفرینش اوست.
بسیاری از ستایش ها را می توان در دیباچه ها و مقدمه های کتاب های نظم ونثر مشاهده کرد؛ مانند: «منّت خدای را عزَّوجل، که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مَزیدِ نعمت؛ هر نفسی که فرو می رود، ممِدِّ حیات است وچون بر می آید، مفرّح ذات؛ پس در هر نفسی دو نعمت موجود است وبرهر نعمتی شکری واجب .»(سعدی:۴۹:۱۳۷۷).
این حالت که در آن عظمت خداوند یاد می شود، از طرف دیگر، خواری وکوچکی شاعر یا نویسنده را درپی دارد.

لحن مدح:
مدح، نوشته ای در باره انسان است که شاعر از طریق آن، با کوچکتر دانستن خود در مقابل ممدوح، به بیان مطالبی می پردازد. مدح ها نیز به پیروی از ستایش ها شکل گرفته اندودر آن ها همان حالات باید رعایت شود اما با ستایش اختلاف دارد؛ زیرا در ستایش، شاعر یا نویسنده آزادانه تر می تواند حرف خود را بزند اما در مدح ها، به ویژه مدح حاکمان، این کار امکان پذیر نیست. مدح را می توان به چند دسته تقسیم کرد:

الف: مدح بزرگان دینی ومذهبی چون پیامبر (ص) وامامان(ع)

« محمد کآفرینش هست خاکش هزاران آفـــرین بر جان پاکــش
چــــراغ افروزِ چشمِ اهــلِ بینش طـــرازِکــــارگـــاهِ آفــرینش… » (نظامی،۱۲۹:۱۳۸۲)

ب- مدح سلاطین وحاکمان:

مداحان ِ سلاطین معمولاً افرادی هستندکه برای رسیدن به نان ونوایی به مدح آن ها می پردازندو به همین دلیل در مدح آن ها، شاهان زیبا، بخشنده و شایسته اند وشاعران برای آن ها طول عمر طلب می کنند: «هزار سال فزون باد عمر سلطان را » (ناصر خسرو).
ج- مدح افراد ی بزرگ که خدمتی به جامعه یا شخصی کرده اند :
«آفرین بر روان فردوسی آن همایون نهاد ِفرخنده    

اونه استاد بود وما شاگرد، او خداوند بود و ما بنده»

لحن خاطره:
خاطره، داستان یا حادثه ای است که در خاطر انسان باقی می ماند وآن قدر برای نویسنده اهمیت داشته که آن را نوشته است. خواننده خاطره ها باید آن را به گونه ای بخواند که گویی برای خودش اتفاق افتاده است.

لحن حماسی:
حماسه به معنای داستان دلاوری وشجاعت است؛ کسی که شعر حماسی را می خواند باید به گونه ای بخواند که این دلاوری ها را به شنونده منتقل کند؛ پس لحن حماسی لحنی کوبنده واستوار است وخواننده شعر حماسی، به ویژه شاهنامه فردوسی، باتوجه به ویژگی های این گونه اشعار باید لحن خودرا متناسب با محتوای این اشعارکند؛ محتوای این اشعار بیشتر جنگ ها ونبرد های پهلوانان با یکدیگر، بادشمنان وبا موجوداتی چون دیو واژدها وکارهای شگفت انگیزو خارق العاده است. مانند: شاهنامه فردوسی
 

لحن داستانی – روایی:
حکایت، تعریف کردن صمیمانه داستانی کوتاه با آهنگی نرم و ملایم است به گو نه ای که شنونده یا از آن پند بگیرد و یا تحت تاثیر قرار بگیرد. آغاز چنین لحنی از گذشته با قصه خوانی ها همراه بود؛ قصه هایی که سینه به سینه از نسلی به نسل دیگر انتقال می یافت و در بر دارنده مفاهیمی چون راد مردی، خوبی، از خود گذشتگی، بخشش و… بود و با عبارت ” یکی بود، یکی نبود ” آغاز می شدند. بعد از قصه، داستان ها و حکایت ها شکل گرفتند و با مفاهیمی چون آموزه های زندگی، پند ها و اندرزها همراه بوده اند .
حکایت ها معمو لا با عباراتی نظیر ” آورده اند که … ” ، ” یکی را شنیدم … ” ، ” روزی … ” ، ” شندیدم … ” ، ” نقل است که … ” آغاز می شود.

لحن تعلیمی ( اندرزی ):
این لحن که به لحن اندرزی نیز موسوم است، تلاش می کند با گویشی آرام و آهسته، در دل شنو نده نفوذ کرده و نکات مهم خوب زیستن را به مخاطب خود القا کند. در ایران این گو نه نوشته بیشتر برای پند و اندرز به کار می رود.

 

لحن مناجات:
مناجات به معنی راز ونیاز گفتن و نیایش با خداوند است. انسان در این زمان خود را بسیار کوچک فرض کرده، آ ن چه را که در حضور دیگران نمی تواند بیان کند، با آه و زاری یا شکر وسپاس بیان می کند. دراین گونه ازاشعار، شاعرچیزهایی معنوی از خدای خود طلب می کند و از او می خواهد که عاقبت به خیرش کند. لحن مناجات آکنده ازعاطفه و احساس و بیانگر حالت فروتنی و خاکساری و تواضع بنده است.

لحن گفت و گو ( مناظره / پرسش و پاسخ )

گفت و گوها انواع مختلفی دارند :

۱- مناظره :
مناظره رقابت کردن با یکدیگر در بحث و گفت و گو یا پرسش و پاسخ است. در این نوشته ها معمو لا لحن پرسش کننده تند و محکم، به دور از خرد گرایی و همراه با فخر فروشی است؛ در حالی که لحن پاسخ دهنده همواره آرام و متین و توام با خرد است؛ به عبارت دیگر پرسش گر که فکر می کند بر حق است، سوالی را از طرف مقابل می پرسد اما چنان پاسخی می شنود که دیگر حرفی برای گفتن نمی ماند .

۲- رجز خوانی :
که هر دو نفر به شرح دلاوری ها و نژاد و افتخارات خود با لحنی حماسی می پردازند؛ مانند : رستم و اسفند یار یا رستم و اشکبوس در شاهنامه ی فردوسی .

 

۳- گفت وگو های عادی :
می تواند به دسته های مختلفی تقسیم شود. این گفت وگو ها باتوجه به فضای داستان ها وعواطف موجود در آن ها شکل ولحن خاص خودرا می یابند؛ مانند : گفت وگو ی رستم با سهراب پس از زخمی شدن .

لحن طنز:
طنز از قدیم در نظم ونثر فارسی رایج بوده است وبیشتر در قالب حکایت خودنمایی کرده است. طنز ها معمولاًدر پایان خود به نتیجه می رسند وخواننده را تحت تأثیر قرار می دهند ومی خندانند. برخی نیز از همان ابتدا کار خود را شروع می کنند؛
در طنز ها معمولاً جملات پایانی باید بیشترین تأثیر رابر روی خواننده بگذارند تا از طریق آن بتواند لبخند را بر روی لبان مخاطب بنشاند.

 

لحن توصیفی:
توصیف یعنی وصف کردن و بیان جزئیات وویژگی ها یا آوردن صفات وقید های حالت پیاپی برای چیز هایی که قرار است برای شنونده بازگو کنیم؛ این صفت ها می توانند یا به ظاهر افراد واشیا بپردازند یا به حالات مختلف رفتاری یا حرکات او؛مانند:
(( دیدمش خرّم وخندان، قدح باده به دست واندر آن آینه صدگونه تماشا می کرد ))
در توصیف، نویسنده چیزی را که می بیند با شور و حال فراوان وبا استفاده از آرایه هایی چون تشبیه وتشخیص به زبان می آورد.

 

لحن میهنی / وطنیه

وطنیه که به آن ” مام وطن ” نیز می گویند، شعری است که در وصف میهن سروده می شود و شاعر در آن می کوشد تا با تحریک احساسات ملی گرایانه و وطن دوستانه ی مخا طبان خود، آنان را به پاسداری و محافظت از کشور خود بر انگیزد. شاعر این گو نه اشعار، با شور و حرارتی وصف نشد نی، مردم را به دفاع از میهن خود فرا می خواند و دراین کار، وطن را مادر خود می داند؛ مادری که هر کس برای دفاع و حمایت از او باید به پا خیزد و از خود غیرت نشان دهد. یا به حال او می گرید، یا درس وطن خواهی را تعلیم می دهد؛
 

لحن انواع جملات در زبان فارسی عبارت است از :

لحن شبه جمله ها ( اصوات):
در زبان فارسی ظرفیتی وجود دارد که گاهی به جای گنجاندن معانی و مفاهیم در قالب یک جملهکامل، از بافت های کو تاه تری استفاده می کنیم که به ظاهر، ساخت جمله را نشان نمی دهند ولی از نظر پیام مفهوم، معنای یک جمله را می رسانند. به این گونه از بافت زبانی” شبه جمله ” می گوییم. شبه جمله دو نوع است : الف: صوت یا اصوات    ب: ندا و منادا .

لحن جملات منادایی
در زبان فارسی به هر کلمه ای که بعد از حروف ندای ” ای، یا، ایا و …” بیاید، منادا می گویند و به هنگام خواندن بایدآن را به شیوه خطابی خواند؛ یعنی بایدآن کلمه را جوری خواند که گویی نام پس از این حروف را صدا می کنیم؛ مـــانند: ” گفتم: ای سعـــدی! تو هم سخنی بگوی از آن هــــا کـــه دیــده ای و شنیده ای.” ( سعدی ۱۳۷۷: ۱۱۷)

لحن جملات شرطی
جمله ی شرطی جمله ای است که نیازمند جمله ای دیگر است تامعنی اش کامل شود. در این نوع از جمله ها معمولاًیکی از حروفِ«اگر»، «شاید»، «مگر»، «تا»و… به کار رفته است؛

 

لحن جملات پرسشی:
جمله ی پرسشی که سوالی را مطرح می کند، بایکی از کلمه های «آیا»، «چرا»، «چگونه»«کجا» و… همراه است واین خود نشانه ای از وجود پرسش در کلام است.

لحن جملات توضیحی:
این جملات که معمولاً به دو نقطه(:) ختم می شوند وتوضیح اصلی وجزء به جزء مطالب را پس از دو نقطه به همراه دارند، باید به نحوی خوانده شوندکه با رسیدن به این علامت(:) شنونده را منتظر شنیدن بقیه مطلب که مهم ترین قسمت آن نیز هست، نگاه دارد.

 

 

تهیه کنندگان:

مهدی زنده بودی – لیلا اسکندری

بزرگداشت مقام معلم( پایه اول )

تهیه وتنظیم ( آذر عسکری دمق آموزگار پایه اول )

توضیحات و ویژگی های دستگاه تفریق

1) در تفریق چون کل عدد رو داریم،یک ورودی لازم است. ۲) لازم است که ورودی لوله ای و بدون رنگ و شفاف باشد ،که کل اشکال درون آن دیده شود. ۳) قابلیت نوشتن عبارتهای تفریق ازچپ به راست بر روی دستگاه وجود دارد. ۴)قسمت نوشتن اعداد خاصیت تخته وایت برد رو دارد ۵ )پایین سمت چپ دستگاه ،یک دریچه گذاشته شده که محل کم کردن اشیاء است و بعد عدد کم شده، نوشته می شود ۶) در نهایت برای پاسخ تفریق،مابقی اشکال در لوله شفاف قابل رویت است واز محفظه پایین هم بیرون میاد وقابل شمارش. 

آذر عسکری دمق. آموزگار پایه اول دبستان ادب عالیشهر

لینک دانلود فیلم آموزشی دستگاه تفریق

http://s9.picofile.com/file/8348381268/menha_.mp4.html

 

توضیحات و ویژگی های دستگاه جمع

۱) قابلیت نوشتن اعداد عبارتهای جمع بر روی دستگاه وجود دارد واز چپ به راست نوشته می شود. ۲) رنگ بدنه دستگاه شفاف است ومحتوای درون آن قابل مشاهده است. ۳)جنس بدنه دستگاه از پلاستیک است وخاصیتی مانند تخته وایت برد دارد. ۴) بعداز وارد کردن چینه ویا مهره ، عدد مربوطه را هم درقسمت بیرونی جعبه می نویسیم . ۵) برای نوشتن حاصل جمع، به دو روش می توان عمل کرد: * ذهنی پاسخ رو نوشت،وبعد برای اطمینان کشو درون جعبه را بیرون کشید و مهره ها را شمرد، و یا اینکه کشو درون جعبه را بیرون کشید،مهره ها را شمرد وحاصل عبارت جمع را نوشت.

آذر عسکری دمق. آموزگار پایه اول دبستان ادب عالیشهر

لینک دانلود فیلم آموزشی دستگاه جمع

http://s9.picofile.com/file/8348379426/jam_.mp4.html

راهنمای تنظیم طرح درس

بسمه تعالی

اهمیت تدوین طرح درس:

طرح درس، بنیان و اساس تدریس موثر محسوب می شود و به منزله راهنمایی است براي استاد و فراگیر که به آنها

نشان می دهد کجا باید رفت و چطور باید به آن جا رسید. از مزایاي داشتن طرح درس روزانه می توان به موارد زیر

اشاره کرد:

مزایاي طرح درس روزانه براي استاد:

 برنامه ریزي براي اداره کلاس هاي درسی اصولا تمرین خوبی است و نشانه مهارت استاد است.

 طرح درس روزانه سبب می شود که استاد فعالیت هاي ضروري آموزش را به ترتیب و در مراحل و زمان هاي

مشخص و به شیوه اي منطقی پیش ببرد و نتایج حاصل از آن را در مراحل بعدي آموزش مورد استفاده قرار

دهد.

 در طول برنامه هاي آموزشی، گاهی وقت و تلاش زیادي به دلیل تکراري بودن مطالب و فعالیتها به هدر می

رود و یا حذف عمدي یا غیر عمدي بعضی مطالب ضروري به دلیل کمبود وقت رخ می دهد و در نهایت به

جریان آموزش آسیب می رسد. مهمترین کارکرد طراحی آموزشی آن است که از تکرار مطالب بیهوده و

حذف موارد ضروري جلوگیري می کند.

 در جریان تدوین طرح درس استاد فرصت خواهد داشت تا مشکلات احتمالی تدریس را پیش بینی کند.

 طرح درس به استاد کمک می کند تا پیش بینی هاي لازم را براي تهیه و سایل آموزشی و رسانه ها به عمل

آورد.

 چون طرح درس طبق اصول معینی طراحی می شود، موجب می گردد که عوامل اصلی جریان تدریس در

نظر گفته شوند و فراموش نگردند.

 اطمینان می دهد که کلیه اطلاعات مورد نیاز فراگیران در درس گنجانده شده است.

مزایاي طرح درس براي دانشجو:

 فراگیران را به یاد گیرندگانی خود کفا تبدیل می کند.

 دانشجویان در فرآیند یاددهی و یادگیري شریک می شوند.

 انتظارات و تکالیفی که از دانشجویان می رود در آن به خوبی مشخص شده است.

 می توانند براي رسیدن به اهداف مشخص شده از ابتداي دوره برنامه ریزي نمایند.

به طور خلاصه طرح درسی که خوب تهیه شده باشد می تواند:

- فعالیت هاي آموزشی را نظم دهد و وظیفه استاد و دانشجو را مشخص کند.

- توجه مدرس را به انتخاب روشهاي مناسب آموزشی جلب نماید.

- ارزشیابی دانشجو توسط مدرس را آسان کند.

- باعث می شود که مدرس و دانشجو با اعتماد بیشتري سرکلاس درس حاضر شوند.

اصطلاحات رایج:

طرح درس دوره یا ترمی: طرح درس دوره، توصیف کتبی فرآیند طرح ریزي برنامه درسی براي یک ترم یا یک دوره

آموزشی است.

طرح درس روزانه: (plan lesson (طرح درس روزانه به خط مشی آموزشی اطلاق می شود که توسط مدرس براي

یک جلسه تدوین می شود.

راهنماي تدوین طرح درس

برنامه درسی(planning curriculum : (برنامه درسی به محتواي رسمی و غیر رسمی، آموزشهاي آشکار و

پنهان اطلاق می گردد که به وسیله آنها فراگیر تحت هدایت موسسه آموزشی دانش لازم را به دست می آورد، مهارتها

را کسب می کند، گرایشها و ارزشها را در خود تغییر می دهد.

برنامه ریزي و تدوین طرح درس (plan lesson planning curriculum(

طرح درس براي نخستین بار در سال 1918 توسط"فرانکلین بوبیت" مطرح شد و لزوم استفاده از سازماندهی درامر

یاددهی _ یادگیري مورد تأکید قرار گرفت. طرح درس به شکل امروزي آن، در سال 1950 به وسیله روان شناسان

برجسته امر تعلیم و تربیت "بنجامین. اس. بلوم" شکل گرفت و در سال 1962 " رابرت گلیرز" نظرات تکمیلی خود را

در راستاي دیدگاههاي بلوم مطرح کرد که تا به امروز نیز مدنظر برنامه ریزان و هدف گذاران آموزشی و دست

اندرکاران امور آموزشی در سطح جهان بوده است . طرح درس، عبارت است از تقسیم محتواي یک ماده ي درسی

در یک دوره معین به مراحل و گامهاي مناسب و مشخص بر اساس هدف و نتایج آموزش. طرح درس چارچوب تدریس

را طراحی می کند که بر اساس آن استاد و دانشجو در هنگام تدریس با هدفی مشترك و مشخص به یک سو حرکت

می کنند. آگاهی از چگونگی تدوین طرح درس نشانگر مهم برازنده یک مدرس حرفهاي است.

قسمت اول هر طرح درس شامل موارد زیر است:

طرح درس روزانه (plan lesson Daily(

طرح درس روزانه شامل پیش بینی مجموعه فعالیت هایی است که مدرس از پیش براي رسیدن به یک یا چند هدف

آموزشی در یک جلسه تدریس، تدارك می بیند. این پیش بینی باید به سوالات زیر پاسخ دهد:

فراگیران چه چیزي باید یاد بگیرند؟

چه روشهایی براي تدریس مورد استفاده قرار خواهد گرفت ؟

فراگیران چگونه ارزیابی خواهند شد ( ابزار ارزیابی و نوع سؤالات )

زمانی که فراگیران آموزش خواهند دید ( برنامه زمانی) چقدر است؟

عرصه آموزش کجاست ؟(مکانی که فراگیران در آن آموزش خواهند دید )

مخاطب برنامه (فراگیران) چه کسانی هستند؟

مزایا و محاسن طرح درس :

فعالیت هاي آموزشی را نظم دهد.

باعث می شود عوامل اصلی جریان تدریس در نظر گرفته شود(learn Must. (

باعث می شود که مدرس از روشها و فنون مناسب تدریس استفاده نماید .

مشکلات احتمالی تدریس پیش بینی می شود.

وظیفه مدرس و فراگیران رامشخص کند.

توجه مدرس را به انتخاب روشهاي مناسب آموزش جلب می نماید.

ارزشیابی مدرس توسط مؤسسه آموزشی را آسان می نمایید.

ارزشیابی فراگیران توسط مدرس را آسان می کند.

باعث می شود که مدرس و فراگیران با اعتماد بیشتري سرکلاس درس حاضر شوند.

انتظار می رود در زمان تدریس و با توجه به طرح درس و اهداف تنظیم شده، نیازهاي آموزشی فراگیران مدنظر قرار گیرد و

آموزش با رعایت اولویت بندي انجام شود.

تدوین طرح درس :

رعایت مراحل و نکات زیر براي تدوین یک طرح درس خوب لازم و ضروري است:

1 -تحلیل و تنظیم اهداف آموزشی

2 -تحلیل و تعیین محتوا، روش و وسیله کمک آموزشی

3 -تحلیل و تعیین نظام ارزشیابی

گام اول : تحلیل و تنظیم اهداف آموزشی

هدفهاي آموزشی، بیان کننده وضعیت مطلوب یادگیرنده در یک رویداد آموزشی هستند. هدفهاي مفید و قابل

وصول باید فراگیرمحور( مخاطب یادگیرنده) ، صریح و قابل فهم، قابل مشاهده و اندازه گیري و توصیفی از نتایج

یادگیري باشند.

مراحل نگارش هدفهاي آموزشی:

1 -تعیین هدف یا هدفهاي کلی : هدفهاي کلی آموزشی اهدافی هستند که باید در پایان یک دوره آموزشی تحقق

یابند. به عبارت دیگر هدفهاي کلی آموزشی حاوي نتایجی هستند که مدرس انتظار دارد، در اثر آموزشی که به

فراگیران می دهد و فعالیتهایی که آنها براي یادگیري به عمل می آورند عاید آنان گردد.

2 -تبدیل اهداف کلی به اهداف میانی (رئوس مطالب) : هدفهاي میانی از هدفهاي کلی سرچشمه میگیرند، اما

نسبت به آنها محدودتر و مشخص تر، و نسبت به هدفهاي عینی جامعیت و شمول بیشتري دارند. پس از تعیین و

نوشتن موضوع درس، طراح باید عناوین فرعی موضوع درس را مشخص سازد، ترتیب و توالی مناسب عناوین فرعی

همواره باید مورد توجه قرار گیرد.

مثال :اجزاء مختلف فرمولاسیون فراورده هاي دارویی ، آناتومی دستگاه تنفس

3-تبدیل هدفهاي میانی به هدفهاي عینی و قابل مشاهده: (اهداف رفتاري): هدفهاي آموزشی عینی به آن دسته

از هدف ها گفته می شود که نوع رفتار و قابلیتهایی را که انتظار داریم دانشجو پس از یک فعالیت آموزشی به آنها

برسند، مشخص می کنند. اولین پیش نیاز براي نوشتن یک هدف عینی صراحت و قابل فهم بودن آن است، براي

نوشتن هدفهاي عینی باید از افعالی استفاده کرد که نتوان بیش از یک معنا از آنها استنباط کرد. تدریس باید با توجه

به شرایط، ضوابط و امکانات متناسب با سطوح مختلف حیطه هاي یادگیري سپس براساس سلسله مراتب از آسان به

مشکل و یا به صورت پیش نیاز و پس نیاز مرتب گردد.

در هدفهاي رفتاري عملکرد (رفتارمورد مشاهده)، شرایط و معیار دقیقاً باید مشخص شود . به عبارت دیگر باید

مشخص کنیم که فراگیر از چه چیزهایی می تواند یا نمی تواند استفاده کند و یا در کجا و در چه زمانی باید مهارت

لازم را کسب کند. منظور از معیار (درجه موفقیت) حد نصابی است که بر اساس آن رفتار ارزشیابی می شود .

مثلا با استفاده از کتاب، بدون استفاده از ماشین حساب، در حضور جمع.

مثلاً سه مورد از چهار مورد ، در عرض دو دقیقه ،70%صحت، بدون غلط.

براي طرح هدفهاي رفتاري رعایت چهار ویژگی مخاطب، فعل رفتاري، شرایط و معیار و درجه موفقیت، ضروري می

باشد.

طبقه بندي سطوح یادگیري :

هدفهاي رفتاري در طبقه هاي مختلف یادگیري قرار می گیرند و متناسب با پیچیدگی و ماهیت سطوح مختلفی را در

بر می گیرند . دانشمندان تعلیم و تربیت هدفهاي تربیتی را در سه حیطه تقسیم بندي کرده اند . تغییراتی که در اثر

تعلیم و تربیت در ذهن ایجاد می شود ماهیت آن دانش و معلومات است در "حیطه شناختی" قرار داده اند. آنچه که

به ارزشها، نگرشها و احساسات مربوط می شود در "حیطه عاطفی" و آنچه که با مهارتهاي حرکتی ارتباط پیدا می

کند در "حیطه روانی – حرکتی" جاي داده اند.

حیطه شناختی (cognitive:(

بنجامین بلوم (1956 (تفکررا به شش فرایند تقسیم می کند و معتقد است که فراگیران باید در یک سطح از سطوح

فکري آن تبحر حاصل کنند تا بتوانند به سطح بعدي برسند. فرایندهاي اساسی تفکر یا سطوح یادگیري درحیطه

شناختی به ترتیب عبارتند از:

دانش (knowledge:(

ساده ترین سطح شناخت بوده و شامل آن دسته از آموخته هاست که بیشتر با حافظه سروکار دارد. دانش شامل

یادآوري (بازخوانی وبازشناسی) امور است. نمونه هدفهاي رفتاري طبقه دانش عبارتنداز: تعریف کند، نام ببرد،

مشخص کند، فهرست کند، بیان کند و... .

درك/فهمیدن (Comprehension:(

عبارتست از توانایی فرد در پی بردن به معنی و مفهوم یک مطلب و بیان آن با استفاده از کلمات و جملات خود می

باشد. نمونه هدفهاي رفتاري طبقه فهمیدن عبارتنداز: ترجمه کند، مثال بزند، حل کند، تمیز دهد، توضیح دهد،

خلاصه کند، بازنویسی کند، شرح دهد و ... .

کاربرد یا بکاربستن (application:(

در این سطح یادگیري عمق بیشتري نسبت به فهمیدن پیدا کرده و فراگیر توانایی به کاربستن قوانین، اصول و روشها

را در موقعیت جدید و بدون این که به او راه حلی داده شود، را بدست می آورد. براي سنجش توانایی فراگیر درکاربرد

باید او را درموقعیتی قرارداد که عینا" شبیه به آنچه درگذشته آموخته است نباشد. منظور این است که مسئله یا

سئوال در سطح کاربرد باید:

الف- درقالب یک موقعیت فرضی طرح شود.

ب- از مواد و مطالبی ترکیب شده باشد که فراگیر درگذشته با آنها تماس نداشته است.

ج- از مسائلی باشد که فراگیر آنها را می شناسد، اما به شکلی است که وي قبلا" درباره آنها فکر نکرده است.

نمونه هدفهاي رفتاري طبقه کاربرد عبارتند از: تغییردهد، نمایش دهد، محاسبه کند، کشف کند، اندازه گیري کند،

کنترل کند و... .

تجزیه وتحلیل (analysis:(

این سطح از یادگیري وتفکر برتوانایی فرد به تقسیم و شکستن مطلبی به اجزاء کوچکتر و تشکیل دهنده آن و

همچنین درك روابط بین اجزاء و نحوه سازمان یافتن آن تاکید دارد. نمونه هدفهاي رفتاري طبقه تجزیه عبارتنداز:

تفکیک کند، جدا کند، با نمودار نشان دهد و... .

ترکیب (synthesis:(

عبارتست از توانایی درهم آمیختن و به هم پیوند زدن اجزاء به منظور ایجاد یک کل جدید می باشد. نتایج یادگیري

در این سطح، ارائه راه حل هاي جالب و ابتکاري و خلاق می باشد. نمونه هدفهاي رفتاري طبقه ترکیب عبارتنداز: طبقه

بندي کند، نمودارتهیه کند، گروه بندي کند و...

ارزشیابی (Evaluation:(

شامل قضاوت درباره ارزشها، روشها، اطلاعات، ساخت ها وحتی شیوه هاي مواجهه با مسائل و مشکلات مختلف می

باشد. یادگیري و تفکر در این سطح زمانی صورت می پذیرد که فراگیر کلیه سطوح قبلی را طی کرده و پشت سر

گذاشته باشد. نمونه هدفهاي رفتاري طبقه ارزشیابی عبارتنداز: مقایسه کند، نتیجه گیري کند، انتقادکند، داوري کند

و ... .

هدفهاي حیطه عاطفی (affective :(حیطه عاطفی شامل رفتار هایی است که به علایق، احساسات، ارزشها،

نگرشها، اخلاقیت و عواطف مربوط می شود. حیطه عاطفی هم مانند هدفهاي حیطه شناخی داراي طبقاتی است که از

ساده به پیچیده تنظیم یافته است. این طبقات عبارتند از:

دریافت یا توجه (receiving:(

در این سطح منظور آن است که فرد نسبت به وجود پدیده ها و یا محرکات آگاه و حساس بوده و مایل به دریافت یا

توجه به آنها باشد. نمونه هدفهاي رفتاري طبقه دریافت عبارتنداز: می پرسد، انتخاب می کند، بادقت گوش می دهد

و... .

واکنش (responding:(

دراین طبقه از حیطه عاطفی ما با رفتارهایی سروکار داریم که فراتر از توجه صرف به پدیده موردنظر است.در اینجا

فرد به اندازه کافی انگیزه دارد به طوري که نه تنها مایل به توجه کردن است،بلکه فعالانه توجه می کند. نمونه

هدفهاي رفتاري طبقه واکنش عبارتنداز: پاسخ می دهد،کمک می کند،موافقت می کند،بحث می کند، گزارش می

دهد و ... .

ارزش گذاري (valuing :(رفتارهایی که در این طبقه قرار می گیرند از ثبات و پایداري کافی برخوردار است. به

نحوي که به صورت خصلت ناشی از داشتن یک عقیده یا یک نگرش در می آید. نمونه هدفهاي رفتاري این طبقه

عبارتنداز: طرفداري می کند ، تغییر می دهد، اصلاح می کند، منظم می کند، تعدیل می کند و... .

تبلور ارزشها:

در این سطح ارزشهایی که پیش از آن در سلسله مراتب ارزشی فرد جایگاهی داشته اند به صورت نظامی که از ثبات

درونی برخوردار است سازمان می یابد. درچنین وضعیتی رفتار فرد به جز در مواردي که وي مورد مخاطره قرار

گیرد،تحت تاثیر عواطف و احساسات واقع نمی شود.بدین ترتیب فرد طبق ارزشهایی که درونی کرده است به شیوه اي

باثبات عمل می کند.

نمونه هدفهاي رفتاري طبقه تبلور ارزشها عبارتنداز: تحت نفوذ قرار می دهد، تجدیدنظر می کند، داوري می کند،

قضاوت می کند و ... .

حیطه مهارتی یا روانی-حرکتی(Psychomotor :(طبقات اصلى این طبقه بندى عبارتست از:

تقلیدImitation

-فراگیر به کمک مربی خود در اتاق پراتیک، شیوه صحیح پانسمان به روش استریل را با % 10 خطا انجام دهد.

اجراي مستقلperformance Independentفراگیر به کمک مربی خود در اتاق پراتیک نحوه کنترل فشار خون را با % 10 خطا عملا نشان دهد.

-فراگیر قادر باشد تحت نظارت مربی، پانسمان ناحیه کلستومی را با % 10 خطا تعویض نماید.

-فراگیر قادر باشد بطور مستقل و با نظارت مربی، حداکثر با %5 خطا یک مسیر وریدي مناسب براي بیمار برقرار نماید.

سرعت و دقت Accuracy and Acceleration

هماهنگی حرکات Actions of Coordinationمثال :فراگیر قادر باشد تزریق عضلانی را با % 100 صحت و عرض دو دقیقه انجام دهد.

وجود جسم خارجی را در چشم بیمار در عرض دو دقیقه تشخیص - lamp- Slit فراگیر قادر باشد به کمک دستگاهفراگیر قادر باشد بوسیله اتوسکوپ گوش بیمار را بدرستی و در عرض یک دقیقه معاینه کند.

دهد.

عادي شدنNormality

گام سوم : تحلیل و تعیین محتوا، روش و وسایل آموزشیمثال :فراگیر قادر باشد در حین معاینه چشم با افتالمسکوپ، از بیمار شرح حال دقیق بگیرد.

بخش دیگر طرح درس به توصیف فرایند یاددهی- یادگیري می پردازد. در این بخش مدرس باید چگونگی اجراي

آزمون رفتار وروردي، ایجاد ارتباط و انگیزه سازي، روشهاي تدریس مورد استفاده، دلایل انتخاب و مبانی نظري این

روشها را توضیح داده و چگونگی مدل کلاسی وگروه آموزشی، وسایل و رسانه هاي مورد استفاده، نحوه جمع بندي

مطالب، چگونگی ارزشیابی و نحوه ارائه فعالیتهاي تکمیلی و تعیین تکلیف را توضیح دهید. مسلم است که اگر محتوا،

روش و وسایل متناسب با هدفها انتخاب و تنظیم نشوند، حتی اگر هدفهاي آموزشی دقیق و خوب تنظیم شده باشند

فعالیتهاي آموزشی هرگز فراگیران را به آنچه که باید برسند، هدایت نخواهد کرد.

روش تدریس :

با پیشرفت علوم و فنون و پیچیده شدن جوامع بشري، نیازهاي فردي اجتماعی نیز پیچیده تر می شود و براي ارضاي

نیازهاي پیچیده احتیاج به علوم و فنون پیچیده تر می باشد. کسب علوم و فنون در سایه به کارگیري روشهاي مفید و

مؤثر، جدید و کارآمد در آموزش امکان پذیر است. روش تدریس استاد کلید یادگیري دانشجو است. روش تدریس با

توجه به اهداف رفتاري و موضوع درس مفاهیم، اصول و قوانین هر علم، ارتباط با مسائل روز توانایی فراگیران، علاقه و

نگرش آنها، انطباق با زمان آموزش و ... انتخاب می شود. مدرس به هنگام ارائه درس از یک روش به تنهایی استفاده

نمی کند. بلکه در جریان ارائه درس آمیخته اي از آنها را به کار می گیرد. روشهاي تدریس شامل: بحث گروهی،

پرسش و پاسخ، طرح مسئله، آموزش گروهی، آموزش انفرادي، روش نمایش کلینیکی، روش شبیه سازي و SKILL

LAB ، آموزش از طریق اینترنت ( LEARNING-E( و... می باشد.

مواد و وسایل آموزشی:

وسایل آموزشی به کلیه تجهیزات و امکاناتی اطلاق می شود که می توانند در محیط آموزشی شرایطی را به وجود

آورند که در آن شرایط، یادگیري سریعتر، آسانتر، بهتر، بادوامتر و موثرتر صورت بگیرد. انواع وسایل کمک آموزشی

نور تاب و غیر نور تاب شامل: رسانه هاي نوشتاري، کامپیوتر، تخته، مولاژ، ماکت، پروژکتور اورهد، پروژکتور اسلاید،

ویدئو پروژکتور و... می باشد. به طور کلی عوامل مؤثر در انتخاب رسانه ها عبارتند از: 1 -نوع هدفهاي آموزشی 2-

ویژگیهاي مخاطبان 3 -روشها و فنون آموزشی 4 -قابلیت رسانه براي انتقال پیام مورد نظر 5 -جذابیت رسانه 6-

کیفیت فنی هنري 7 -عملی بودن و سهولت کاربرد 8 -اقتصادي بود

مراحل تدریس:

تعیین رفتار ورودي فراگیران و ارزشیابی تشخیصی:پس از نوشتن هدفهاي رفتاري درس، رفتار ورودي فراگیران یا

پیش نیازهاي تحقق هدفهاي رفتاري باید مشحص شوند. آزمون رفتار ورودي وسیله اي است که میزان آگاهی فراگیر

را در رابطه با آنچه باید بیاموزد می سنجد.آزمون رفتار ورودي از پرسشهایی که مبتنی بر تواناییها و مهارتهاي قبلی و

پیش دانسته تشکیل شده است که پیش نیاز درس جدید هستند.دربیشتر موارد آزمون رفتار ورودي همان آزمون

پیشرفت تحصیلی درس قبلی است. ولی اگر بین درس قبلی و درس جدید رابطه اي وجود نداشته باشد، مطالب آزمون

رفتار ورودي از درسهاي پیش نیاز قبلی خواهد بود.

آماده سازي:

آماده سازي فعالیتی است که مدرس از طریق آن سعی می کند ارتباط معنی دار بین تجربیات قبلی و انتظارات و

نیازهاي فراگیران با هدفهاي آموزشی کلاس برقرار کند. مدرس پیش از آنکه مطلب اصلی را به فراگیران ارایه دهد

باید ذهن و حواس آنها را براي آموختن درس جدید جلب نماید.

ارائه درس:

این قسمت اساس طرح درس را تشکیل می دهد و باید به کاملترین وجه تنظیم گردد. مدرس باید نوع فعالیتهاي خود

و فراگیران را در جریان تدریس ذکر کند. درس جدید باید بر پایه دانسته ها و تجارب قبلی دانش آموزان طراحی و

ارایه گردد، بطوریکه ارتباط منطقی درس جدید با مرحله آماده سازي حفظ گردد. مطالب ارائه شده باید داراي

پیوستگی و نظم منطقی باشد.

جمع بندي و نتیجه گیري:

براي تثبیت مطالب ارائه شده در ذهن فراگیران بهتر است درس ارائه شده خلاصه، جمع بندي و نتیجه گیري شود.

این نتیجه گیري می تواند توسط خود فراگیران انجام شود و مدرس اظهار نظر نهایی را انجام دهد. جمع بندي به شیوه

هاي مختلفی صورت می گیرد. مانند جمع بندي از طریق نوشتن در تابلو، پرسش از فراگیران ، خلاصه کردن توسط

فراگیران و...

فعالیتهاي تکمیلی(activities Supplemental:(

پس از تعیین هدف کلی هر جلسه، لازم است مدرس فعالیت هاي تکمیلی فراگیران را که براي تقویت یادگیري آنها

لازم است و فرصت کافی براي انجام آنها در کلاس درس وجود ندارد پیش بینی نماید. پیش بینی این نوع فعالیتها و

حتی امکانات و وسایل لازم براي انجام چنین تکالیفی باید دقیقاً مشخص شده باشد؛ مثلاً دقیقاً معین شود چه بخشی

از چه کتابی مطالعه و یا تمرینهاي چه بخشی از کتاب درسی حل شود یا چه گزارشی با توجه به چه امکاناتی باید تهیه

و نوشته شود. چنانچه براي تکمیل درس تمرین لازم باشد باید نوع تمرین و چگونگی انجام آن در طرح درس مشخص

گردد.

ارزشیابی:

ارزشیابی تعیین میزان موفقیت و شایستگی یک برنامه، یک درس و ... در دستیابی به اهداف آن می باشد. با توجه به

حیطه تعیین شده براي هر هدف نوع ارزشیابی و سوال (کوتاه پاسخ، جورکردنی، پاسخ شفاهی، صحیح و غلط،

تشریحی، نتایج کار دانشجو مانند گزارشات آزمایشگاهی، مصاحبه، 0SCE ،کنفرانس و سمینار دانشجویی و... ) تعیین

می شود. آزمونها بر اساس اهداف میتوانند به صورت آزمون ورودي (آگاهی از سطح آمادگی فراگیران) مرحلهاي یا

تکوینی (در فرایند تدریس با هدف شناسایی قوت و ضعف فراگیران) و آزمون پایانی یا تراکمی (پایان یک دوره یا

مقطع آموزشی با هدف قضاوت در مورد تسلط فراگیران) برگزار گردد.

خود ارزیابی (evaluation-Self:(

این قسمت بعد از اتمام تدریس و براي پی بردن به نقاط قوت و ضعف آن انجام می گیرد و مدرس به ارزیابی و تحلیل

فرایند تدریس می پردازد و نتایج آن را براي بهبود بخشیدن در مراحل بعدي مورد استفاده قرار می دهد .

نکته : زمان اختصاص داده شده به هر قسمت از مراحل تدریس باید مشخص شود.

فعالیتهایی برای دقت وتمرکز دانش آموزان ( پایه اول)

1- از کودک بخواهید یک شی نورانی در حال حرکت را با چشم تعقیب کند. شی را در جهات مختلف به صورت صاف یا دورانی حرکت دهید. (به تدریج زمان تمرین را افزایش دهید)

 

 

2- از کودک بخواهید به طور متناوب به دو شی دور و نزدیک که شما به او نشان می دهید، نگاه کند. (به تدریج زمان تمرین را افزایش دهید.)

3- شما و فرزندتان مقابل هم ر وی زمین بنشینید، توپی را به سمت او بفرستید، از وی بخواهید پس از گرفتن توپ مجدداً آن را به شما بدهد و این کار را تکرار کنید.(به تدریج مدت زمان تمرین را افزایش دهید.)

4- توپی را به یک نخ آویزان کنید و مقابل کودک بگیرید و از او بخواهید با دو دست و بعد با یک دست (به طور یک در میان) به توپ بزند.

5- تعدادی مهره به کودک بدهید تا آن ها را بر اساس ترتیب خاص یا به صورت تصادفی به نخ بکشد.

6- پنج شی مقابل کودک قرار دهید بعد جفت هرکدام از آن اشیاء را نیز یکی یکی به او بدهید تا کنار شی مثل خودش قرار دهد.

7- تمرین فوق را با تصاویر مشابه، مهره های رنگی یا اشکال هندسی مشابه انجام دهید. از هرکدام 4 مورد مقابل کودک بگذارید.

8- متناوب چیدن مهره های رنگی را به کودک آموزش دهید. ابتدا از دو رنگ مهره شروع کنید و از کودک بخواهید آن دو رنگ را یک درمیان بچینید(این کار را تا 5 مهره در رنگ های مختلفی ادامه دهید).

مثال) در مرحله اول با دو رنگ مهره
مهره قرمز، مهره آبی، مهره قرمز، مهره آبی....

9- با سه مکعب یک رنگ طرح های ساده ای بسازید و مقابل کودک قرار بدهید بعد از او بخواهید با مکعب های خودش مشابه آن طرح را بسازد (به تدریج تعداد مکعب ها را اضافه کنید.)

10- حافظه بینایی کودک خود را به طریق زیر تقویت کنید:

با سه مکعب ساده طرح ساده ای بسازید، 20 ثانیه فرصت دهید کودک نگاه کند بعد طرح را جمع کنید و از او بخواهید آن چه را به یاد دارد بسازد.

11- طرح های ساده ای به صورت ناقص روی کاغذ بکشید و از کودک بخواهید جزء حذف شده در تصاویر را تشخیص دهید. مثال:تصویر آدم بدون چشم، تصویر موش بدون دم

12- چهار تصویر روی کاغذ بکشید، به طوری که دو تا از تصاویر کاملاً شبیه باشند و از کودک بخواهید از بین 4 تصویر، دو تصویر مثل هم پیدا کرده و به شما نشان دهد.

13- چهار تصویر بر روی کاغذ بکشید به طوری که یک تصویر دیگر فرق داشته باشد. از کودک بخواهید تصویر نامشابه را پیدا کرده و به شما نشان دهد.

14- نقطه هایی را در یک خط صاف بکشید و از کودک بخواهید آن ها را با خط به هم وصل کند (ابتدا نقطه ها درشت و نزدیک به هم باشد بعد به تدریج نقطه ریزتر و فاصله دورتر شوند.)

15- دو خط موازی و با فاصله از هم بکشید و از کودک بخواهید با مداد، خطی از میان این راه عبور دهد به طوری که با دو خط کناری برخورد نکند( به تدریج فاصله دو خط کناری را کم کنید)

16- اشکال هندسی مختلف را در اندازه متوسط بکشید و از کودک بخواهید آن ها را با توجه به حاشیه شکل رنگ کند.

17- تمرین روی قیچی کردن طرح کشیده شده روی کاغذ(ابتدا خطوط صاف بعد خطوط منحنی و اشکال مختلف)

 

 

بعضی بازی ها به افزایش تمرکز کودک کمک میکنند

ب ـ پرورش حس شنوایی

 

1- جغجغه ای را به صدا در آورید و از کودک بخواهید هر وقت صدا شنید دستش را بالا ببرد(در حین انجام تمرین چشم های کودک را ببندید)

2- جغجغه ای را به صدا در آورید و از کودک بخواهید جهت صدا را با دست به شما نشان دهد (در حین انجام چشم های کودک را ببندید)

3- با کودک قرار بگذارید که فعالیتی را انجام دهد و به محض شنیدن صدای سوت آن کار را متوقف کند. به عنوان مثال در یک اتاق کودک پشت به شما راه برود و هر زمان صدای سوت را شنید بایستد مجدداً با فرمان شما شروع به حرکت کند و با شنیدن صدا متوقف شود.

4- چند وسیله صدا ساز(به عنوان مثال سوت، جغجغه،سنتورک، شیپورو...) به صورت (2 عدد هر کدام) تهیه کنید. این وسایل را به کودک بدهید تا مدتی با آن ها بازی کند و با صدای هر کدام آشنا شود. سپس یک نمونه از وسایل را مقابل کودک بگذارید. خودتان پشت او قرار بگیرد و جفت دیگر هر وسیله را به صدا درآورید. از کودک بخواهید پس از شنیدن صدا وسیله مورد نظر را نشان دهد.

5- تصویر چند حیوان را مقابل کودک بگذارید از کودک بخواهید که پس از شنیدن هر صدا (صدای حیوانات که نوار پخش می شود یا شما می گویید) تصویر مربوطه را نشان دهد.

6- کلمه ای را با کودک قرار بگذارید تا هر زمان شنید دستش را بالا ببرد. شما کلمات مختلف را بگوئید و آن کلمه خاص را نیز به طور نامنظم در میان کلمات دیگر بگوئید.

7- داستان کوتاهی را برای کودک تعریف کنید و بعد بلافاصله از متن داستان سوالاتی را از او بپرسید(به تدریج بین تعریف داستان و پرسش از متن فاصله بیندازید تا کودک مجبور شود اطلاعات را در حافظه نگه دارد.

8- حافظه شنوایی کودک خود را به شیوه زیر تقویت کنید.

دو کلمه بدون ربط(مثال:هلو ؛ مداد) به کودک بگوئید و از

او بخواهید آن دو کلمه را به همان ترتیب یعنی اول هلو بعد مداد ) بعد از شما تکرار کند. در هر مرحله پس از اینکه کودک موفق شد کلمات را به طور صحیح بعد از شما تکرار کند، یک کلمه به تعدا د کلمات خود اضافه کنید(در آخرین مرحله کودک باید بتواند 5 کلمه را عیناً بعد از شما و با ترتیب صحیح تکرار کند)

ج) پرسش حس لامسه

1- از کودک بخواهید چشمهایش را ببیدد و اشیایی را در دست او قرار دهید تا بر اساس زبری یا صافی آن ها را به دو دسته تقسیم کند.

2- مشابه تمرین فوق را با اشیا سرد و گرم انجام دهید.

3- از کودک بخواهید چشمهایش را ببندد و دو شی به طور همزمان در دست های او قرار دهید. کودک باید پس از لمس اشیاء بگوید آنها مثل هم هستند یا متفاوتند.

4- از کودک بخواهید چشمهایش را ببندد، اشیا آشنا و موجود در منزل را یکی یکی در دست او بگذارید و بخواهید پس از لمس هر وسیله، نام آن ها را بگوید.

5- اشکال هندسی پلاستیکی را در دست کودک قرار دهید و از او بخواهید شکل را لمس کند و طرح آن را روی کاغذ بکشد(در مرحله لمس شی باید چشم های کودک بسته باشد)

+ نوشته شده  توسط سیده بتول موسوی/فاطمه نسا مهیمنی  | نظر بدهيد

ویژگی دانش آموزان دیر آموز( پایه اول)

آموزش تخصصی برای این افراد وجود ندارد .این گروه بر اساس برآورد توزیع نرمال تقریبا 1/14درصد را تشکیل می دهند ولی مطالعات نشان داده است که درصد واقعی این اشخاص بر اساس نمرات آزمون هوشی 4/12 درصد می باشد ، که این درصد ده برابر بیشتر از تعداد افراد با اسکیوفرنیا در ایالات محده و دو برابر رایجتر ا اختلال می باشد (شاو،2005)ADHD

 

 

بطور کلی برای برنامه ریزی و آموزش این کودکان در درجه اول باید آنها را بطور کامل بشناسیم و برای شناخت کامل این کودکان باید ارزیابی همه جانبه ای از آنها به عمل آوریم تا بتوانیم نیاز های همه جانبه آنها را پاسخگو باشیم (سه مولفه برنامه ریزی ،اجرا و ارزیابی باه هم در تعاملند ).با توجه به این نکته که یک معلم در هرسال با دانش آموزان متفاوتی سر و کار دارد ، در نتیجه برای شناخت همه جانبه شاگردان خویش در درجه اول باید یک روان شناس تا بتواند بالاترین سطح آموزش یعنی آموزش و پرورش بالینی را در کلاس درس اجرا کند جنین معلمی نمی تواند در یک قالب محدود حرکت کند و نیاز به طیف وسیعی ار معلومات دارد تا بتواند برای هر یک شاگردان خویش برنامه ای در ذهن داشته باشد.این سطح از آموزش ،آموزش فردی شده است نه آموزش انفرادی و آموزش مبتنی بر حرکت بالینی می باشد.معلم در این سطح از آموزش و پرورش با توجه به ارزیابی همه جانبه ای که از شاگردان خویش به عمل می آورد به راحتی می تواند آنها را در دقایق تحولشان بشناسد و فرایند آموزش خود را با سطح تحول و توانایی های آنها سازش دهد(نامنی،حیات روشنایی،میلانی ترابی،1381).

بهتر است فعالیت های یادگیری بصورت گام به گام و از ساده به مشکل و باحجم آمتری انجام شود .تدریس با تکرار بیشتری همراه باشد و از بیان لفظی خود دانش آموز استفاده شود.درمورد پاسخ های درست و نادرست بازخورد فوری و همراه با توجه ،تحسین ،تشویق و البته در صورت لزوم از تنبیه خفیف استفاده شود .به کودکان آمک شود آه هرچه زود تر به مرحله عملیات عینی برسند (نامنی ،حیات روشنایی،میلانی ترابی ،1381)والدین باید نقش خود را به عنوان معلمان طولانی مدت کودک بپذیرند و پذیرفتن این نقش مستلزم آن است که بین خانه و مدرسه همکاری و ارتباط بیشتر و فعال تری ایجاد شود .دانش آموزان باید اموزش مناسب و دوره های مربوط را بگذرانند و دارای شناخت کافی از کودکان و نحوه راتباط با خانواده های آنان باشند .از سوی دیگر بنظر می رسد که در آموزش و پرورش شناخت کافی از کودکان دیر اموز وجود ندارد و پیگیری های لازم در مورد دیر اموزان صورت نمی گیرد. درحال حاضر بهترین کمک به این کودکان ان است که :خانواده ها بطور موثر با معلم همکاری اورده و معام از این همکاری استقبال کند.اساسا کودکان دیر اموز برای رسیدن به پیشرفت و موفقیت نیار به بکارگیری روش های متناوب (جایگزین) و حمایت های اضافی دارند در یک مدرسه عادی که برای براوردن نیاز های ان کودکان تخصیص داده شده است باید نکات زیر مورد توجه قرار داده شود:
-برنامه های تدوین شده برای این کودکان باید متناسب با نیاز های همه جانبه انها باشد .

-باید حداکثر مشارکت دانش اموزان و خانواده های انها را فراهم کرد.

-تاکید بر اموزش فردی شده ،کارتیمی، و افزایش مهارت های اجتماعی در این کودکان .
-ازیابی مستمر و پویا از عمکرد دانش اموزان و برنامه های اجرا شده .

درمجموع بای باور داشته باشیم که هر کودک قابلیت پیشرفت دارد و در محیط مطلوب غنی و مساعد بهتر و سریعتر پیشرفت می کند و بالاخره این که راز موفقیت برنامه های تدوین شده برای این کودکان مشارکت و اموزش والدین است بناراین اموزش این کودکان باید همگام با اموزش و برنامه ریزی برای والدین انها باشد .

نتیجه گیری

کودکان دیر اموز کودکانی هستند با بهره هوشیه هفتاد تا هشتاد و پنج که عمدتا در سنین مدرسه به علت قدرت یادگیری پایین ، عدم درک ،مفاهیم ،انتزاعی،دامنه محدود اطلاعت عمومی و عدم درک و تعمیم مسائل درسی قادر به رقابت با سایر همکلاسیان خود نیستند .این کودکان در یادگیری مطالب بسیار کند بوده و به زودی فراموش میکنند . ازطرفی به علت بهره هوشی بالاتر (نسبت به کودکان عقب مانده ذهنی پذیر) و قدر سازگاری با محیط و قدرت تامیم نسبتا بالاتر در سطح کودکان اموزش پذیر قرار نمی گیرند .

باتوجه به این که دانش اموزان دیر اموز همیشه پایین تر از توان بالقوه خود عمل میکنند و در ظاهر مشخصات بالینی خاصی ندارند که انها را از دیگر کودکان متمایز سازند .بنابر این نباید فقط به نتایج ازمون های هوشی دربرنامه ریزی اموزشی برای این افراد اکتفا کرد بلکه باید ارزیابی همه جانبه مستمر و پویا از همه کنش وریهای فرد به عمل اید تا سطح تحول فرد تشخیص داده شود .توانایی ها و ضعف های فرد شناسایی شود واز نتایج این ارزیابی در برنامه ریزی اموزشی و توان بخشی این کودکان استفاده گردد .

ارائه پیشنهادات

پیشنهاد به همکاران:

-همکاران محترم قبل از هر اقدامی علت مشکل را پیدا کنند و بعد با ارتباط صمیمانه خود با شاگردان مشکل را بر طرف نمایند .

-برای یادگیری نشانه ها از روش چند حسی استفاده نمایند زیرا این روش باعث یادگیری بهتر می شود.

-از پرونده ی دانش اموزان استفاده کنند که نیاز ضرروری است برای شناخت اولیه شاگرد .
-تشکیل جلسات اموزش خانواده هر ماه یکبار .زیرا خانواده نقش اساسی را در اموزش و تربیت فرزندان ایفا میکند و هرچه رابطه و تعامل بین خانواده و مدرسه یعنی والدین دانش اموزان با معلم بیشتر باشد مطمئنن این تاثیر گذاری بیشتر است .

-در تدریس خود از الگوی یاد سپاری استفاده نمایند زیرا یاد گیری برای دانش اموزان با این روش راحت تر شده و مطالب بهتر در ذهن دانش اموزان میماند .

-از دادن تکالیف بی هدف در منزل بپرهیزند .

-ازانجایی که اگاهی از پیشرفت در ایجاد انگیزه تاثیر بسیار دارد ،پس نیاز است که دانش آموز را از پیشرفتش اگاه کرده و نقات قوتش را برجسته نمایند .

-جهت افزایش اعتماد به نفس دانش اموزان هرگز کاری را که خارج از توانایی های دانش اموز است از او نخواهند .

-اعتماد به نفس دانش اموزان را با یاد اوری ویژگی های مثبت بالا ببرند .

پیشنهاد به اولیا:
-اولیا محترم با مدرسه بیشتر در ارتباط باشند .

-درجلسات اموزش خانواده ی ماهانه حتما شرکت نمایند .

-در انجام فعالیت های مربوط به خانه که معلم کلاس برای به وجود امدن مهارت در دانش اموز می دهد فرزندانشان را یاری نمایند .

پیشنهاد به مدیر مدرسه:

-گذاشتن جلسات اموزش خانواده برای اولیا کلاس اول در فصل تابستان .

-معرفی دانش اموزان برتر به صورت هفتگی یا ماهانه سره صف .

-تشکیل بانک جایزه در مدرسه و تشویق دانش اموزان از طرف مدیر مدرسه .

-بهتر است مدیران مدرسه در کلاس ها حضور یابند و با دانش اموزان ارتباط صمیمانه بر قرار نمایند

+ نوشته شده  توسط سیده بتول موسوی/فاطمه نسا مهیمنی  | يک نظر

50 ویژگی معلم موفق

تعلیم و تربیت فنی بسیار ظریف ، پیچیده و حساس است که تنها با کارآمدی ، حرفه ای بودن و اطلاع دقیق از مسایل و عوامل آموزش و پرورش و فرایند یاددهی- یادگیری ، می توان از عهده انجام آن برآمد. زیرا این کار نیاز به دانش ، آگاهی، تخصص و مهارت های خاصی دارد، که بدون داشتن آنها نمی توان به امر تعلیم و تربیت پرداخت. معلم برای حفظ و افزایش کارآمدی و اثربخشی خود باید پیوسته در حال یادگیری باشد ، همواره تغییرات و تحولات مربوط به حرفه خود را پیگیری کند و با توجه به پیشرفت های علوم و فنون در زمینه های مختلف ، معلومات ، مهارت ها و اطلاعات خویش را ارتقاء بخشد. برخورداری و به کار بستن این مهارت ها ، معلم را در تدریس و انجام فعالیت های آموزشی و تربیتی یاری می دهدو تعامل لازم را بین او و دانش آموزان فراهم می سازد. در نتیجه معلم می تواند در جریان تدریس، زمینه و شرایطی را برای دانش آموزان مهیا کند ، که یادگیری و آموزش برای آنها آسان ، لذت بخش و هیجان انگیز می کند.

*ویژگی های معلم موفق

۱ – باخصوصیات رشد و احتیاجات فراگیرندگان در هر یک از دوره های تحصیلی آشنا است.

۲ – بر محتوای آموزشی و موضوع درسی که می خواهد تدریس کند ، تسلط دارد.

۳ – از روش هایی برای تدریس بهره می گیرد ، که با موقعیت ، نیازها و تجربیات دانش آموزان هماهنگ باشد .

۴ – روند آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را با ارزشیابی های مستمر آشکار می سازد.

۵ – برای ارزشیابی از آزمون هایی استفاده می کند که ضمن تشخیص ضعف های درسی دانش آموزان ، آنها را با هم مقایسه نکند.

۶ – اطلاعات درستی از عملکرد شاگردان به آنها می دهد، تا آنان از حدود و میزان فعالیت های درسی و آموزشی خود ، آگاهی داشته باشند.

۷ – از شیوه های متعددی در تدریس استفاده می کند و روش های مؤثر و راه حل های جدید را می آموزد.

۸ – توانایی یادگیری و بکاربستن دانش ،مهارت ، اصول و نتایج حاصل از تحقیقات روانشناسی در تدریس را دارد.

۹ – قبل از شروع به تدریس از خصوصیات جسمی و روانی دانش آموزان و میزان آمادگی آنها برای یادگیری اطلاع حاصل می کند.

۱۰ – درد و رنج دانش آموزان رامی شناسد و در حفظ اَسرار و جلب اعتماد و اطمینان آنها می کوشد.

۱۱ – مسایل و مشکلات دانش آموزان را بررسی می کند.

۱۲ – با ایجاد جوی مناسب در کلاس و برقراری ارتباط صحیح در کلاس ، به دانش آموزان آرامش می بخشد و اعتماد به نفس آنها را افزایش می دهد.

۱۳ – مجموعه ای از برنامه ریزی ها ، راهبردها و اقدامات خود را به گونه ای در کلاس به کار می گیرد ، تاآموزش های او به حداکثر کارایی و اثربخشی برسد.

۱۴ – موضوعات درسی او در هنگام تدریس از ساختاری اصولی و منطقی برخوردار است.

۱۵ – تمامی تلاش خود را در فعال نگه داشتن دانش آموزان به کار می گیرد.

۱۶ – از روش پرسش و پاسخ در جلب توجه شاگردان به موضوع درس و بحث های کلاسی بهره می گیرد.

۱۷ – جو کلاس او به گونه ای است که توانمندی ، اطمینان ، اعتماد به نفس و حضور فعال دانش آموزان را افزایش می دهد.

۱۸ – در کلاس او دانش آموزان حق انتخاب دارند.

۱۹ – رهنمود و راهبرد های او در کلاس درس ، دقیق و مشخص است.

۲۰ – به امور مربوط به تصمیم گیری درباره برنامه ریزی بویژه برنامه درسی علاقه مند است.

۲۱ – شرایط و مسایل مربوط به برنامه درسی را به بهترین نحو به کار می گیرد ، تا اهداف و نتایج مورد نظر تحقق پیدا کند.

۲۲ – با توجه به نیازهای دانش آموزان و امکانات بومی و محلی ، انعطاف و دگرگونی لازم را در برنامه درسی ایجاد می کند.

۲۳ – در حد امکان از پیچیدگی های برنامه درسی می کاهد و بر میزان انطباق آن با شرایط و موقعیت های یادگیری دانش آموزان می افزاید.

۲۴ – خلاق است و می تواند مسایل و مشکلات یادگیری دانش آموزان را با ابداع روش های تدریس و تهیه و تدارک وسایل آموزشی به خوبی حل و فصل کند.

۲۵ – خیلی سریع و آسان می تواند با دانش آموزان ارتباط برقرار کند و جو کلاسش را مطلوب و آماده برای یادگیری نگه دارد.

۲۶ – در کلاس درس بسیار حساس است و بطور قاطع و جدی عمل می کند .

۲۷ – فرایند پاداش و تنبیه را به صورت هنرمندانه و در شرایط و موقعیت های مناسب به کار می گیرد.

۲۸ – فعالیت ها و مهارت ها متعددی را در کلاس ترتیب می دهد ، تا از بی انضباطی و رفتارهای نامطلوب شاگردان پیشگیری کند.

۲۹ – براحتی می تواند بر اوضاع و احوال کلاسش مسلط شود ، کمبودها و مشکلات شاگردان را بشناسد و راه حل های مناسی ارائه دهد.

۳۰ – با به کارگیری فنون و روش های مناسب ، فرایند یاددهی- یادگیری را با تجربیات ونیازهای دانش آموزان هماهنگ می سازد.

۳۱ – کلاس او همواره کلاسی بانشاط و با طراوت است و دانش آموزان اواز اطمینان ، آرامش و اعتماد به نفس کافی برخوردارند.

۳۲ – روش تدریس او با اصول و اهداف آموزش و پرورش و ویژگی های دانش آموزان هماهنگ است.

۳۳ – علاوه بر تسلط در رشته خود ، به کارش علاقه مند است.

۳۴ – در کار خود انگیزه و اعتماد به نفس دارد.

۳۵ – با دانش آموزان دلسوز و صمیمی است و خلاقیت آنان را افزایش می دهد.

۳۶ – به نکات ظریف و حساس روانشناسی « تربیتی و یادگیری » به طور دقیق توجه دارد.

۳۷ – دانش آموزان را باهم مقایسهنمی کند ، بلکه به توجه به تفاوت های فردی آنها را یاری می دهد.

۳۸ – دانش آموزان را به یادگیری مجبور نمی کند ، بلکه موقعیت های یادگیری را طوری تنظیم می کند که آنها با رغبت در یادگیری شرکت کنند.

۳۹ – با ایجاد انگیزه ، زمینه ی همکاری دانش آموزان را در مسایل متفاوت فراهم می آورد.

۴۰ – از قبل برنامه و آمادگی لازم را برای اداره ی کلاس و تدریس دارد.

۴۱ – با دادن اطلاعات مناسب به دانش آموزان ، آنها را در رفع موانع و مشکلات خود یاری می دهد.

۴۲ – روش های تنبیهی را بلافاصله پس از مشاهده ی عمل خلاف در کلاس به کار می گیرد ، تا دانش آموز خاطی به ارتباط بین عمل خود و نتیجه آن پی ببرد.

۴۳ – پیوسته از راه حل های ابتکاری و مدبرانه در برخورد با مسایل غیر منتظره و ناگهانی بهره می گیرد.

۴۴ – همیشه از تجارب و اطلاعات همکاران خود استفاده می کند.

۴۵ – هرگز نگرانی و دل مشغولی های خود را به کلاس درس نمی برد.

۴۶ – به تفکر خلاق ارج می نهد و فضای خلاقی را در کلاس ایجاد می کند.

۴۷ – روحیه ماجراجویی و کنجکاوی دارد.

۴۸ – به فردیت و روحیه خلاق دانش آموزان احترام می گذارد و آنها را تشویق می کند.

۴۹ – سعی می کند هنگام ورود به کلاس متبسم و خندان باشد.

۵۰ – در برابر مشکلات دانش آموزان صابر و بردبار است و زود و عجولانه تصمیم نمی گیرد

+ نوشته شده توسط سیده بتول موسوی/فاطمه نسا مهیمنی سرگروه های آموزشی پایه اول | نظر بدهيد

چگونه معلم می تواند به دانش آموزان خجالتی وکمرو کمک کند

1- علاقه مندیهای دانش آموزان خجالتی را کشف کنید. می توانید از خودشان بپرسید، از فهرست‌های موجود تناسب شخصیت و علاقه مندی استفاده کنید . متوجه شوید که چه لباس با چه طرحی را دوست دارند، غذا ورنگ مورد علاقه شان چیست، از آنها بخواهید یک داستان در مورد خودشان بگویند، خلاصه از اطلاعاتی که به عنوان نقطه شروع مکالمه یا فعالیت های آموزشی می توان استفاده کرد، بهره بگیرید.

2- آنها را به کار با بچه های دیگر کلاس که بیشتر اهل جوشش هستند، تشویق کنید. این کار ممکن است به ترویج تعامل و دوستیهای جدید کمک کند.

3- از نقاط قوت او بهره ببرید. اگر یک دانش آموز خجالتی در ریاضی پیشرفت و استعداد خوبی دارد، از او بخواهید برای یک شاگرد دیگر که در این حوزه نیاز به کمک دارد، نقش معلم را ایفا کند.

4- چیدمان میز و صندلی را به گونه ای تنظیم کنید که بچه های خجالتی با بعضی از بچه هایی که می‌شناسند یا بچه هایی که حس تعامل بالا دارند، گروه بندی شوند.

5- چگونگی پیوستن به فعالیت های گروهی را به آنها آموزش دهید. به عنوان مثال، در زمین بازی، کودک پیش قدم شده و سوال کند: "آیا من هم میتوانم با شما بازی کنم؟"

6- یک وظیفه به آنها محول کنید که باعث تحرکشان در کلاس و تعاملشان با دیگران خواهد شد. به آنها چیزی که حس می کنند مهم است را بسپارید، مانند پاک کردن تخته سیاه یا نصب کاردستی بر دیوار کلاس.

7- هر روز با دانش آموزان خجالتی در ارتباط باشید. آنها را در مکالمه درگیر کنید. اگر آنها بتوانند با شما رابطه گرم برقرار کنند، ممکن است احساس امنیت بیشتری داشته و نسبت به مواضع قبلیشان در کلاس درس، ریسک پذیرتر باشند.

8- از قرار دادن دانش آموزان خجالتی در شرایطی که ممکن است، آنها را خجالت زده تر کرده و یا در معرض استرس بیش از حد قرار دهد، اجتناب کنید.

9- این کودکان را آموزش دهید که با اذیت و آزار دیگران مقابله کنند.  اگر چه برخی از اذیتها اجتناب ناپذیر است، اما در مقابل قلدری دیگران مدارا وسازش نکنند.

10- ارتباط با والدین را حفظ کنید. از آنها بپرسید که بچه ها در خانه درباره مدرسه چه می گویند. اگرچه کودک ممکن است در کلاس درس آرام باشد، اما ممکن است در مورد مدرسه کاملاً مثبت صحبت کند.

11- هر زمان که امکان دارد، والدین را تشویق کنید تا به صورت داوطلب در کلاس درس حاضر شوند. داشتن یک والد بازدیدکننده از کلاس، حداقل در کلاسهای پایین تر، می تواند منبع غرور برای کودکان باشد.

12- در نظر داشته باشید که برخی از کودکان خجالتی ممکن است والدین خجالتی داشته باشند. در صورت امکان آنها را به همراه پدر و مادرشان بررسی کنید. در صورت احراز این شرایط، مراجعه به پزشک ضروری است.

13- از مشاورین ومعلمین باسابقه مدرسه استفاده کنید. آنها ممکن است کتاب ها و بازی هایی داشته باشند که می‌تواند به ارتقاء اعتماد به نفس و مهارت های اجتماعی کمک کند.

14- نشانه های هشدار دهنده را داِیم رصد کنید. مانند: کودک هرگز صحبت نمی کند یا فقط به شکل زمزمه صحبت می کند، از اتاق خواب استفاده نمی کند، ناهار نمی خورد، غالباً غمگین است و اغلب وقت خود را هدر می دهد، ظاهراً مضطرب به نظر می رسد، به ندرت با دیگران بازی می کند، از درد معده و یا سردرد شکایت دارد و غیره. اگرهیچ بهبودی را حس نمی کنید، از والدین بخواهید که با مشاور متخصص بهداشت روانی مشورت کنند.( تنظیم آذر عسکری دمق)

+ نوشته شده  توسط سیده بتول موسوی/فاطمه نسا مهیمنی  | نظر بدهيد

ویژگی های دانش آموزان خجالتی وکمرو

تعریف کم رویی:ارائه یک تعریف مشخص از کم‌رویی تقریباً غیرممکن است. زیرا علائم و نشانه‌های آن از دانش‌آموزی به دانش‌آموز دیگر متفاوت است. کم‌رویی می‌تواند ناشی از عوامل اجتماعی، خانوادگی، مذهبی، روان‌شناختی، فرهنگی و ... باشد. بهطور کلی کم‌رویی در دانش‌آموزان به یک عدم تطابق موقتی و یا دائمی در مواجه شدن با معلمین، مسئولین مدارس و سایر دانش‌آموزان مرتبط است. اولین نشانه این مسئله از همان دوران «پیش دبستانی» رفتن کودکان شروع می‌شود. کودک هرگز نمی‌تواند جدایی از خانواده را تحمل کند که درصورت نیافتن راه حل مناسب، ممکن است تا دوره دبستان، دبیرستان و حتی دانشگاه نیز ادامه پیدا کند.

کم‌رویی بحرانی برای دانش‌آموزان

شکل‌های دیگر کم‌رویی به تدریج ظاهر می‌شوند: کودک یا نوجوان قبل از رفتن به مدرسه، احساس ناراحتی می‌کند که با تظاهرات جسمی همراه می‌شود. دل‌درد و دل‌پیچه شایع‌ترین این نشانه‌هاست و والدین نیز با نگه‌داشتن دانش‌آموز در خانواده و مراقبت از او تصور می‌کنند که واقعاً بیمار است و همین سبب تشدید بحران می‌شود، زیرا دانش‌آموز مدرسه‌گریز می‌فهمد که با این روش می‌تواند از رفتن به مدرسه شانه خالی کند.

از سوی دیگر خوشحالی درونی او چندان پایدار نیست زیرا با احساسات متضاد همراه می‌شود. این فکر که دیگران را فریب داده و ازدرس‌هایش عقب مانده تنها احساس شرم و حقارت او را بیشتر می‌کند.

همین موضوع باعث می‌شود که باز هم بیشتر بخواهد از نگاه دیگران مخفی شود و حتی به فرار و دور شدن از خانواده فکر کند. اما امتناع از مدرسه رفتن ممکن است به شکل دیگری نیز ظاهر شود. او به دلیل ترس از بعضی از افراد (مبصر، معلم ریاضی، ناظم و...) در مدرسه احساس نگرانی و ناراحتی می‌کند و می‌خواهد هر چه سریع‌تر به پناهگاه امن خانواده بازگردد. این موضوع بیشتر در خانواده‌هایی که مادر یا پدر بیش از حد مراقب و محافظ فرزندانشان هستند به وجود می‌آید.

یک موضوع بسیار کوچک در مدرسه مثلاً تذکر معلم، در این گونه دانش‌آموزان آن‌قدر جدی و وحشتناک قلمداد می‌شود که می‌تواند بهانه خوبی برای نرفتن به مدرسه شود. این بچه‌ها تحمل بسیار کمی در برابر انتقاد و سرزنش دیگران دارند.

والدین و مربیان و معلمان با آگاهی می‌توانند مانع از ایجاد و گسترش ناهنجاری‌هایی همانند کم‌رویی، عدم اعتماد به نفس،‌ رفتارهای تهاجمی و .... شوند. حالات مختلف کم‌رویی نشان می‌دهد که به تعداد افراد کم‌رو عارضه کم‌رویی وجود دارد که هر کدام تا حدی با دیگری متفاوت است. متأسفانه اغلب رفتارهای افراد کم‌رو مانند بی‌آزار بودن، بی‌سر و صدا بودن و مظلوم بودن از نگاه دیگران «حسن» تلقی می‌شود اما این مسئله در واقع به یک مشکل جدی شخصیتی مربوط می‌شود که می‌تواند به هدر رفتن تمام زندگی شخص کم‌رو منجر شود.

حالا هر موردی که علت کم‌رویی فرزند شما باشد، تفاوت نمی‌کند. به سخنان فرزند خود گوش دهید و پیام او را دریافت کنید. به خوبی می‌توان از همین صحبت‌ها ریشه‌های نگرانی، هراس و اضطراب‌های بی‌مورد را پیدا کرد.

مخصوصاً او را مطمئن کنید که به هیچ وجه صحبت‌ها و حرف‌های او مورد تمسخر قرار نخواهد گرفت و آن را با کسی نیز در میان نخواهید گذاشت و سعی دارید تا او را درک کنید. او را مطمئن کنید که مشکل او غیرعادی نیست و بسیاری با این مسائل روبه‌رو هستند.

اینکه شما در کنار او هستید و از هر گونه تلاش و همراهی برای او کوتاهی نخواهید کرد، دلگرمی ارزشمندی برای اوست. به او بفهمانید که قبل از هر چیز خوشبختی و شادی او مهم است و او با همان استعدادهایی که دارد و مختص به اوست، می‌تواند به خوشبختی، شادی و موفقیت تحصیلی برسد.

نشانه‌های یک دانش‌آموز خجالتی

 فرزند شما دانش‌آموزی کم‌رو در خانه و محیط مدرسه است. اگر با وجود آرام بودن و جدی بودن در تکالیف مدرسه و ساکت بودن هیچ‌گاه داوطلب صحبت کردن و پاسخ دادن به پرسش‌ها در سر کلاس درس نمی‌شود، در واقع او در دروس شفاهی هیچ فعالیتی نمی‌کند. هنگامی هم که از او درس پرسیده می‌شود، کاملاً دستپاچه شده به لکنت می‌افتد و دست و پایش را گم می‌کند.

 او دانش‌آموزی تنهاست که به ندرت می‌توان او را در حال بازی با دیگر بچه‌ها دید. او دوستان کمی دارد و هنگامی که این موضوع با او در میان گذاشته می‌شود، می‌گوید که بازی‌های همسن و سالانش را دوست ندارد و ترجیح می‌دهد در خلوت آرام اتاقش بماند و کتاب بخواند.

چنین دانش‌آموزی هرگز نمی‌تواند در کنار دوستان و همکلاسی‌هایش احساس راحتی کند. هنگامی که یکی از آنان با او شروع به صحبت می‌کند، این دانش‌آموز دست و پایش را گم می‌کند، به لکنت می‌افتد، کلمات از ذهنش محو می‌شوند و اولین جملات و کلمات بی‌ربطی که به ذهنش می‌رسد، به زبان می‌آورد و آنگاه سایر دانش‌آموزان شروع به خنده و دست انداختن او می‌کنند. تکرار این تجربه‌های تلخ، سبب می‌شود تا او بیشتر در خود فرو برود و از دیگران کناره‌گیری کند.

 فرزند شما دانش‌آموزی کم‌رو در خانه و محیط مدرسه است اگر راه خانه تا مدرسه را به تنهایی و بدون دوستانش طی می‌کند و به سرعت به خانه می‌آید. خودش در این باره می‌گوید که ترجیح می‌دهد هر چه زودتر به خانه برسد و مشغول به انجام کار مورد علاقه خود شود تا با بازی‌های پوچ و سخنان بیهوده دوستان یا همکلاسی‌هایش سرگرم شود.

چنین دانش‌آموزی هنگامی که مشغول به انجام کار مورد علاقه خود نیست چنان غرق مطالعه و خواندن درس‌هایش می‌شود که به سختی می‌توان او را از آن حال بیرون آورد. کافی است به ترس و کابوس چنین دانش‌آموزی به هنگام میهمانی دادن یا میهمانی رفتن توجه کرد، کابوسی که هر لحظه احتمال دارد بار دیگر برای او تکرار شوند.

 در چنین مواقعی به محض قرار گرفتن در جمع و یا در میان همسن و سال‌هایش دستانش آنقدر می‌لرزد که حتی نمی‌تواند ساده‌ترین کارها را انجام دهد، نتیجه سرازیر شدن اشک، بغض، سرافکندگی و فرار به اتاق خود و ... است.

فرزند شما دانش‌آموزی کم‌رو در خانه و محیط مدرسه است اگر همیشه در همه چیز نفر آخر کلاس است و از این موضوع هم هرگز احساس ناراحتی نمی‌کند. او مدت‌هاست به این وضعیت عادت کرده و «تقصیر او نیست که استعداد یاد گرفتن ندارد».

او بی‌استعداد و کم‌هوش است، این جمله‌ای است که سالها در حضور او تکرار شده و به این ترتیب هرگونه انگیزه موفقیت و تلاش در او فروکش کرده است. هیچ‌کس توانایی هر چند اندک این دانش‌آموز را باور ندارد، پس چرا باید خودش آن‌را باور کند.

تاکنون هیچ‌کس او را خندان و حتی گریان ندیده است. او با کسی حرف نمی‌زند و مدت‌هاست که برای برقراری ارتباط تلاش نکرده است. اطرافیان مدام او را تحقیر کرده‌اند، او نیز به نوبه خود همین‌کار را می‌کند.

 او خودباوری‌اش را از دست داده و خود را در دنیای بزرگتر‌ها کوچک و کم شده می‌یابد. در نقاشی‌های عجیب او مادر و پدر مانند دو غول حضور دارند اما فرزند آنها بسیار کوچک و در گوشه‌ای تاریک پنهان شده است. بزرگترها همیشه با رنگ‌های تیره و خطوط برجسته دیده می‌شوند که نمی‌توان آنها را به خوبی دید.

چنین دانش‌آموزی دوست دارد با همه چیز موافق باشد و مدام سر خود را به نشانه تأیید تکان می‌دهد. از هر بهانه‌ای برای مخفی کردن خود استفاده می‌کند. هیچ‌گاه دلیلی برای کارهایش نمی آورد و در واقع هیچ‌گاه از خود دفاع نمی‌کند و هر آنچه دیگران می‌گویند سریعاً می‌پذیرد.

اگر رفتارهای دانش‌آموزان خجالتی را به طور دقیق در نظر بگیرید متوجه می‌شوید که بسیاری از آنها از آزار رساندن به حیوانات بی‌آزار و کوچک لذت می‌برند زیرا به این وسیله احساس حقارت و ناتوانی خود را ناآگاهانه جبران می‌کنند.

 عدم توجه به درمان اصولی کم‌رویی در دانش‌آموزان می‌تواند عواقب تلخ و نتایج زیانباری برای آنها در پی داشته باشد که افت تحصیلی تنها اولین نشانه ی آن است. کم‌رویی مشکلی بسیار جدی است زیرا در اولین فرصت احتمال دارد سبب باز شدن عقده‌های درونی شده و در دوران نوجوانی سبب پرخاشگری، خشونت و غیرقابل کنترل شدن شود.( تنظیم آذر عسکری دمق)

+ نوشته شده توسط سیده بتول موسوی/فاطمه نسا مهیمنی  | نظر بدهيد

انواع املاء ( پایه دوم )

انواع املاء

 

 

 

املای مشورتی :

 در مواقعی که شاگردی ضعیف است و در املا پیشرفت چندانی ندارد ، می‌توان در هنگام دیکته ، دانش‌آموز ضعیف را کنار دانش‌آموز قوی نشاند تا بعضی از لغات را که برایش مشکل است ، با مشورت بنویسد. در نتیجه دانش‌آموز ضعیف ، هم آن لغت را به خوبی به ذهن می‌سپارد و هم با افت نمره به طور مکرر مواجه نمی‌شود. البته این روش نباید به طور مکرر یا همیشگی باشد.

املای ویرایشی :

 در هنگام تصحیح کردن املا ، معلم ، صحیح لغات را نمی‌نویسد تا دانش‌آموزان خودشان درست لغات را از کتاب پیدا ‌کنند و بعد ما به آن املا نمره می‌دهیم. یعنی ، ابتدا دور کلمات اشتباه خط می‌کشیم و صحیح آن را بچه‌ها می‌نویسند و ما به صحیح نوشتن آنها نمره می‌دهیم.

املای کل خوانی :

 معلم بهتر است متن دیکته را قبل از املا برای بچه‌ها بخواند ، ولی بچه‌ها چیزی ننویسند و تنها گوش دهند. بعد از املا هم باید متن مجدداً خوانده شود ، یعنی در هر املا ، کل متن باید سه بار خوانده شود.

 

ادامه نوشته

بازی و ریاضی ( پایه دوم )

 بازی مار و پله جهت آموزش و یادآوری شمارش و شناخت اعداد یک و دورقمی

توضیح ریاضی فصل هفتم ( پایه دوم )

توضیح: ریاضی فصل هفتم

 

 

در کتاب های قبلی موضوع احتمال را ما در کتاب های دبیرستان داشتیم.
اصلا در ابتدایی و راهنمایی مبحثی به نام احتمال وجود نداشت.
اما الان در ابتدایی این مبحث وارد شده با دلایل مهم و آن این است که کسانی مانند پیاژه معتقد بودند که بچه های ابتدایی این مفهوم را درک نمی کنند ولی بعد ها دانشمندان تحقیق کردند و به این نتیجه رسیدند که بچه های ابتدایی هم می توانند این مفهوم را درک کنند.

حال این احتمال که ما می خواهیم در دوره ی ابتدایی درس بدهیم به چه صورت است؟

احتمال به دو صورت است:
1/احتمال ریاضی:
ما می گوییم احتمال ریاضی يعني اندازه گرفتن شانس که ما به یک اتفاق یک عددی را نسبت می دهیم.
احتمال اتفاق افتادن یک پیش آمد را ما با عدد نشان می دهیم و عددی را به آن نسبت می دهیم.
در مقطع ابتدایی اصلا وارد این مقوله نمی شویم.

ادامه نوشته

روشهای آموزش املا ( پایه دوم )

روشهای آموزش املا

 

 

1- روش آزمون – مطالعه – آزمون

در این روش در ابتدا یک متن را به عنوان دیکته برای دانش آموزان می خوانیم و بعد از تصحیح آن را به دانش آموزان باز می گردانیم.  سپس دانش آموزان تا جلسه بعدی املا صحیح کلمات غلط موجود در املا خود را تمرین می کنند. در جلسه بعد از آن متن دوباره املا گفته می شود که معمولا بدون غلط و یا با غلط های محدودی همراه است.

البته باید توجه داشت که متن دوم را با کمک کلماتی از متن اول که از ارزش املایی بر خوردارند( اما در قالب جملات جدید) می توان تهیه نمود تا میزان پیشرفت دانش آموزان در زمینه حافظه دیداری هم سنجیده شود.

2- روش مطالعه و آزمون

ابتدا درس یا درس هایی جهت گفتن از املا انتخاب می شود و دانش آموزان روی لغات مشکل آن به صورت املای پای تخته و تکالیفی نظیر نوشتن کلمات با حروف رنگی و ... تمرین می کنند. سپس از آن درس یا درس ها املا گفته می شود که البته بهتر است متن دقیقا مانند کتاب نباشد.

3- روش نمایش:

به منظور تقویت بیشتر حافظه دیداری در رابطه با آموزش حروف هم صدا مانند(ص- ث- س ) ابتدا لغات مورد نظر را روی طلق های شفاف می نویسیم سپس آنها را با استفاده از اورهد روی پرده نمایش می دهیم مثلا کلمه(( صابون)) سپس روی حرف (ص) را می پوشانیم و از دانش آموزان می خواهیم یکی از سه حرف (س، ث، ص) را انتخاب کرده و کلمه را کامل کنند . سپس کلمه را کامل نشان می دهیم تا اگر غلط حدس زده بودند آن را اصلاح کنند و درستش را کنارش بنویسند . از این روش به هنگام املای پای تخته ای هم می توان استفاده کرد وجود دستگاه اورهد الزامی نیست.

دانش آموزان ابتدا کلمه را در دفتر خود بنویسید بعد به تخته نگاه کنند و در صورت اشتباه درست آن را بالای کلمه بنویسند.

4- روش تصحیح انفرادی :

 به دانش آموز املا گفته می شود به عنوان تکلیف منزل از او خواسته می شود املا خود را با استفاده از کتاب تصحیح کند و از این طریق متوجه غلط هایش می شود و آنها را تمرین می کند.

5- روش چند حسی:

در این روش چند حس بینایی - شنوایی- لامسه به کمک یادگیری املا کلمه مورد نظر می آیند . این روش بیشتر قبل از املا به منظور تمرین کلمات مشکل درس به کار گرفته می شود.

الف) از دانش آموز خواسته می شود با دقت به کلمه ی مورد نظر ( این کلمه از متن املایی که بعداً  گفته خواهد شد انتخاب می شود

سرگروه  شهرستان پایه دوم

     فرهنـــــگــــــی

علل ضعف دانش آموزان در درس املا ( پایه دوم )

علل ضعف دانش آموزان در درس املا: 

 

1 - به علت اینکه مفهوم کلمه را نمی فهمند یا قبلا نفهمیده اند آن را درست نمی نویسند.

 2 – کلمات از جانب معلم درست تلفظ نمی شود. (آموزشی)

3 – دانش آموزان هنگام نوشتن املا کلمات را تکرار و هجی می کنند.(دقت)

4 – وجود نقص شنوایی در برخی از دانش آموزان در هنگام نوشتن املا و بی خبری معلم از وجود این نقص باعث می شود بعضی از دانش آموزان کلمات را جا می اندازند یا از کلاس عقب می افتند .(حافظه شنوا یی –حساسیت شنوایی)

5 – به علت کمبود فضای آموزشی و کمبود میز و نیمکت دا نش آموزان در اثرخستگی ودرست نشیدن کلمات را غلط می نویسند  (آموزشی)

6 – متناسب نبودن متن املا از نظر(کمیت و مقدار) با سن و پایه تحصیلی آنان باعث می شود دانش آموزان بعد از نوشتن مقداری ازمتن دیکته خسته شوند و غلط نویسی آغاز گردد.(آموزشی)

7 – در بعضی اوقات دانش آموزان به علت مشکلات روانی هنگام نوشتن املا در افکار خود غوطه ور می شوند و از نوشتن باز می مانند

8  - وجود حروف هم صدا در ادبیات فا رسی مانند (ص-ث-س)

9 – تند گفته شدن املا از سوی معلم باعث خستگی وکم شدن دقت در دانش آموزان می گردد.

10 – ضعف درمهارتهای حرکتی (نارسا نویسی)

11- بیقراری و تند خویی

12-خطا درادراک بصری حروف (حافظه دیداری )

13-فقر آموزش و عدم تسلط معلم به شیوه های آموزشی مطلوب در هنگام تعلیم نوشتن

14-نشناختن حروف و قوائد نوشتن توسط دانش آموزان

15- نداشتن تمرین لازم و کافی برای نوشتن املاء خود می تواند موجب ضعف و نارسایی فراگیر در کسب مهارت نوشتن شود .

انواع اشکالات موجود در املا دانش آموزان را پس از تجربه و تحلیل می توان به دو گرو طبقه بندی کرد. یک گروه از اشکالات به مشکلات آموزشی مربوط هستند و از طریق روش تدریس می توان حل کرد و گروه دیگر را از طریق تمرین های خاصی که می توان به جای رو نویسی های معمول در مدارس در نظر گرفت تا ضمن جلوگیری از هدر رفتن وقت و استعداد دانش آموزان در برطرف کردن اشکالات املا بسیار موثر باشند.